Apelacja karna od wyroku zaocznego

Wyrok zaoczny, tj. wydany po przeprowadzeniu rozprawy bez udziału oskarżonego i bez udziału obrońcy, może być wydany tylko w postępowaniu uproszczonym (479 kpk).

Wyrok zaoczny doręcza się oskarżonemu, który w terminie 7 dni od doręczenia odpisu wyroku zaocznego może wnieść sprzeciw, w którym powinien usprawiedliwić swoją nieobecność na rozprawie (art. 482 § 1 kpk). Treścią sprzeciwu może być jedynie usprawiedliwienie nieobecności na rozprawie, a nie kwestie merytoryczne. Sprzeciw zmierza do cofnięcia wyroku i ponownego rozpoznania sprawy od początku. Oskarżony musi wykazać, że nie stawił się z przyczyn od niego niezależnych lub trudnych do usunięcia. Skarżący nie musi w sprzeciwie wskazywać żadnego zarzutu.

Oskarżony może połączyć ze sprzeciwem wniosek o uzasadnienie wyroku  na wypadek nie przyjęcia lub nieuwzględnienia sprzeciwu (art. 482  § 1 kpk).

Nieprzyjęcie sprzeciwu następuje wtedy, gdy został wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną (art. 429 § 1 kpk), co przyjmuje formę zarządzenia prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego). Na zarządzenie odmawiające przyjęcia sprzeciwu służy zażalenie (art. 429 § 2 kpk).

Nieuwzględnienie sprzeciwu następuje wówczas, gdy sąd uzna nieobecność oskarżonego na rozprawie za nie usprawiedliwioną, co przyjmuje formę postanowienia sądu. Na postanowienie to służy zażalenie (art. 482 § 2 kpk).

Uwzględnienie sprzeciwu nie podlega zaskarżeniu i powoduje ponowne skierowanie sprawy na rozprawę celem rozpoznania jej w innym składzie sędziowskim (art. 482 § 3 kpk, art. 40 § 1 pkt 9 kpk).

Wyrok zaoczny traci moc dopiero i tylko wówczas, gdy oskarżony lub jego obrońca stawi się na rozprawę wyznaczoną po uwzględnieniu sprzeciwu (art. 482 § 3 kpk).