Oddalenie dowodu przez prokuratora

Odpowiedź:

Ogólne kwestie dotyczące przeprowadzania dowodów w postępowaniu karnym regulują przepisy rozdziału 19 kodeksu postępowania karnego. Art. 170 § 1 kpk  pozwala organowi procesowemu (a więc np. prokuratorowi) na oddalenie wniosku dowodowego strony w przypadkach ściśle w tym przepisie wskazanych. Oddalenie wniosku dowodowego może mieć miejsce tylko w razie zaistnienia ustawowego powodu oddalenia (wyrok Sądu Najwyższego, z dnia 26 września 2000 r., V KKN 196/98).

Zgodnie z powołanym przepisem oddalenie wniosku dowodowego strony jest możliwe, jeżeli

1. przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne, 
2. okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy, 
3. dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności, 
4. dowodu nie da się przeprowadzić, 
5. wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania.

Szczególną uwagę warto zwrócić na pkt. 2 powyższego wyliczenia, który pozwala na oddalenie wniosku dowodowego z powodu jego "nieprzydatności" dla rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu o ten przepis prokurator mogła oddalić wniosek dowodowy jeśli uznała, że okoliczności, które mają być udowodnione w drodze wizji lokalnej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Warto jednak podkreślić, że powoływana powyżej podstawa oddalenia wniosku dowodowego strony powinna, zgodnie ze wskazaniami Sądu Najwyższego być stosowana z dużą ostrożnością (wyrok SN z dnia 5 marca 1979 r., II KR 30/79). Dalej, zdaniem SN stosowanie tej podstawy oddalenia należy stosować "wyłącznie w wyjątkowych wypadkach, pozwalających przyjąć bez żadnych wątpliwości, że teza dowodowa dotyczy okoliczności całkowicie ubocznej i nie mającej żadnego związku z czynem oskarżonego, a więc pozbawionej - w konsekwencji - wpływu na treść rozstrzygnięcia" (wyrok SN z dnia 20 lutego 2002 r. V KKN 566/99, podobnie stwierdził Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 maja 2002 r. II AKa 132/2002).

Jak rozumiemy z przedstawionego stanu faktycznego postępowanie ciągle jest w fazie przygotowawczej. W tej sytuacji strony tego postępowania mogą ponownie wnioskować o przeprowadzenie określonego dowodu, tak przez prokuratora (jeśli pozwala na to stan sprawy) jak i przez sąd. Oddalenie bowiem wniosku dowodowego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu dopuszczeniu dowodu, chociażby nie ujawniły się nowe okoliczności.