Uczestnictwo w procesie karnym powoda cywilnego

Powództwo cywilne w procesie karnym jest tylko dodatkiem i nie może wpływać na bieg sprawy karnej. Jeżeli zatem powód cywilny nie stawia się w chwili rozpoczęcia rozprawy, to sąd karny powództwo cywilne powinien pozostawić bez rozpoznania i nie zajmować się nim wcale, co oczywiście nie wyłącza prawa powoda cywilnego do poszukiwania swej należności w sądzie cywilnym.

Oczywiście może też być ustanowiony pełnomocnik w celu zastępstwa powoda cywilnego. Jednakże jego obecność nie jest obowiązkowa.

Pamiętać należy jednak, że zgodnie z art. 117 kodeksu postępowania karnego uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Uprawnionym jest między innymi powód cywilny. Czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona, oraz jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo wynikło z powodu przeszkód żywiołowych lub innych wyjątkowych przyczyn, a także wtedy, gdy osoba ta usprawiedliwiła należycie niestawiennictwo i wnosi o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności, chyba że ustawa stanowi inaczej. Usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby wymaga przedstawienia zaświadczenia, wystawionego przez uprawnionego lekarza, potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie. Listę uprawnionych lekarzy prowadzi się w sądach.

Art. 383 jest jednak przepisem szczególnym. Chodzi w nim o każde niestawiennictwo a nie tylko nieusprawiedliwione. Powstaje jednak pytanie czy nie ma zastosowania art. 117 w przypadku braku zawiadomienia powoda cywilnego o stawiennictwie. Wydaje się, że takie niestawiennictwo powinno zostać uwzględnione. Nie wydaje się natomiast, by uwzględniać niestawiennictwo z powodu choroby z uwagi na możliwość zabezpieczenia się powoda przed taką ewentualnością w postaci wniosku o rozpoznanie sprawy podczas niestawiennictwa powoda.