Pytanie: Nie otrzymałem jako oskarżony (bez obrońcy, bronię się sam) wezwania na rozprawę (na wcześniejszej się nie stawiłem, ale złożyłem już wszelkie wyjaśnienia i posiedzenie odbyło się beze mnie) i odbyło się ono (przesłuchanie świadków) pod moją nieobecność. Rozprawa toczy się w trybie "normalnym", nie uproszczonym. Czy jest to zgodne z prawem? Czy sąd nie ma obowiązku powiadomić oskarżonego o terminie kolejnej rozprawy? Jakie konsekwencje mogą wynikać dla ewentualnej apelacji, czy też ważności tego postępowania (przed sądem pierwszej instancji)?
Odpowiedź:
Przedmiotową kwestię reguluje art. 117 kpk. Zgodnie z jego § 1 i 2 uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona, oraz jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo wynikło z powodu przeszkód żywiołowych lub innych wyjątkowych przyczyn, a także wtedy, gdy osoba ta usprawiedliwiła należycie niestawiennictwo i wnosi o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności, chyba że ustawa stanowi inaczej.
"Czynność procesowa przeprowadzona z naruszeniem art. 117 k.p.k. bez zawiadomienia osoby o jej miejscu lub terminie jest bezskuteczna w stosunku do tej osoby, której prawo zostało naruszone. Wymaga więc ponownego przeprowadzenia z zachowaniem rygoru tego przepisu. Dotyczy to wypadków, gdy strona o to wnosi. Brak takiego wniosku powoduje, że pomimo naruszenia ustawy (art. 117 k.p.k.), czynność ulega konwalidacji" (tak F. Prusak,Komentarz do kodeksu postępowania karnego, Warszawa 1999 Wydawnictwo Prawnicze, wydanie I).
Przeprowadzenie rozprawy w sytuacji, gdy brak dowodu zawiadomienia o jej terminie nieobecnego obrońcy, jest niedopuszczalne (wyrok SN z dnia 29 marca 1979 r. - V KRN 49/79, OSNKW 1979/6/79).
Niepowiadomienie strony o rozprawie narusza jej prawo do obrony, co może być podnoszone w apelacji, jeśli sąd nie powtórzy czynności.
Okolicznością, którą sąd bierze pod uwagę niezależnie od granic zaskarżenia jest rozpoznanie sprawy podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa (art. 439 § 1 pkt 11 kpk).

Ustawaz dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego.Dz.U. 1997 Nr 89, poz. 555; Dz.U.1999 Nr 83, poz. 931; Dz.U.2000 Nr 62, (...)
Ustawaz dnia 17 listopada 1964 r.Kodeks postępowania cywilnegoDz.U. 1964 Nr 43, poz. 296; 1965 Nr 15 poz. 113; Dz.U.1974 Nr 27 poz. (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
Czy cześć człowieka jest chroniona przez przepisy mające charakter karny?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.