Wiarygodność zeznań nie podpisanych

Pytanie: Pod fałszywymi zeznaniami jednej osoby podpisała się inna, imieniem i nazwiskiem tej pierwszej. Czy mogę zaskarżyć te zeznania i z jakiego paragrafu? Jakie konsekwencje poniosą te dwie osoby?

Odpowiedź:

Pierwsza z osób, o które Pani pyta dopuściła się czynu składania fałszywych zeznań. Składanie fałszywych zeznań jest spenalizowane w kodeksie karnym (art. 233). Przepis ten stanowi, że kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jednakże jest kilka warunków odpowiedzialności karnej danej osoby za fałszywe zeznania. Warunkiem odpowiedzialności jest po pierwsze, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie. Po drugie nie podlega karze taka osoba, która nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania, składa fałszywe zeznanie z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym. Jeżeli zeznający był uprzedzony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania i nie złożył tych zeznań z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym (nie wiedząc, że może odmówić zeznań), to będzie podlegał karze za fałszywe zeznania. Przestępstwo składania fałszywych zeznań jest przestępstwem ściganym z urzędu, a zatem osoba, która dowiedziała się o popełnionym przestępstwie ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym organy ścigania. Co do drugiej osoby, to dopuściła się ona podrobienia dokumentu, które jest również czynem karalnym - przestępstwem ściganym z urzędu (art. 270 kodeksu karnego), o którym powinno się zawiadomić organy ścigania. Podrobienie oznacza wykonanie czynności, dzięki którym to, co w rzeczywistości nie jest autentyczne może być za takie uważane. W wyroku z dnia 25 października 1979 r. Sąd Najwyższy przyjął, że dokument jest podrobiony wówczas, gdy nie pochodzi od tej osoby, w której imieniu został sporządzony a podpisanie innej osoby jej nazwiskiem na dokumencie mającym znaczenie prawne, nawet za zgodą tej osoby, stanowi realizację znamion przestępstwa fałszerstwa dokumentu (II KR 10/79 (OSNPG 1980, nr 11, poz. 127). Osoba, która dopuszcza się podrobienia dokumentu podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Jeżeli w stosunku do danej osoby, która złożyła zeznania w postępowaniu cywilnym zostanie wszczęte postępowanie w sprawie o fałszywe zeznania, to sąd może zawiesić postępowanie cywilne z urzędu jeżeli uzna, że czyn, który ma być ustalony na drodze karnej mógłby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej. Zawieszenie postępowania cywilnego z uwagi na toczące się postępowanie karne nie jest obligatoryjne i zależy od decyzji sądu i rozważenia przez sąd wpływu ustaleń postępowania karnego na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej.