Wydanie wyroku poniżej dolnej granicy zagrożenia

Pytanie: Czy sąd może wydać wyrok poniżej dolnej granicy i tym samym zawiesić wykonanie kary czy też może to uczynić bez przeszkód nawet w przypadku wydania wyroku skazujacego powyżej 2 lat pozbawienia wolności?

Odpowiedź:

W określonych w kodeksie karnym sytuacjach, sąd może orzec poniżej dolnego zagrożenia ustawowego gdy stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary. Nadzwyczajne złagodzenie kary może być zastosowane obligatoryjnie lub fakultatywnie. Fakultatywnie, czyli w zależności od uznania sądu nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić w stosunku do młodocianego, jeżeli celem działań sądu jest wychowanie sprawcy. Nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić także wówczas, gdy w szczególnie uzasadnionych wypadkach nawet najniższa kara za dane przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa. Kodeks wymienia przykładowo sytuacje tego typu: - jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody, - ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody lub o jej zapobieżenie, - jeżeli sprawca przestępstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uszczerbek w związku z popełnionym przestępstwem. Nadzwyczajne złagodzenie kary może być zastosowane także na wniosek prokuratora wobec sprawcy przestępstwa, który niezależnie od wyjaśnień złożonych w swojej sprawie, ujawnił przed organem ścigania i przedstawił istotne okoliczności, nieznane dotychczas temu organowi, przestępstwa zagrożonego karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności. Natomiast obligatoryjnie sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy współdziałającego z innymi osobami w popełnieniu przestępstwa, jeżeli ujawni on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz istotne okoliczności jego popełnienia. Nadzwyczajne złagodzenie kary polega na wymierzeniu kary poniżej dolnego zagrożenia ustawowego albo wymierzeniu kary łagodniejszego rodzaju (np. grzywny lub kary ograniczenia wolności). Nadzwyczajne złagodzenie kary zależy od charakteru czynu przestępnego i przedstawia się w następujący sposób: - jeżeli czyn stanowi zbrodnię, sąd wymierza karę pozbawienia wolności nie niższą od jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, - jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności nie niższa od roku, sąd wymierza grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności, - jeżeli czyn stanowi występek, przy czym dolną granicą ustawowego zagrożenia jest kara pozbawienia wolności niższa od roku, sąd wymierza grzywnę albo karę ograniczenia wolności. Jeżeli natomiast czyn zagrożony jest alternatywnie karami grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności, nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu jednego z następujących środków karnych: - zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej, - zakaz prowadzenia pojazdów, - przepadek przedmiotów, - obowiązek naprawienia szkody, - nawiązka, - świadczenie pieniężne, - podanie wyroku do publicznej wiadomości.