Zebranie Grupy Członkowskiej w spółdzielni

Odpowiedź:

W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli, organami tych spółdzielni są także zebrania grup członkowskich (art. 59 ustawy Prawo spółdzielcze). Zasady podziału członków na grupy członkowskie i zasady działania tych zebrań określa statut. Do uprawnień zebrań grup członkowskich należy:

• wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie przedstawicieli; 

• wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni, jeśli statut tak stanowi; 

• rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad najbliższego zebrania przedstawicieli i zgłaszanie swoich wniosków w tych sprawach; 

• rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu; 

• wyrażanie swojej opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdzielni wniosków w sprawach spółdzielni, a zwłaszcza we wspólnych sprawach członków wchodzących w skład zebrania grupy. 

Statut może również określać inne zadania i uprawnienia zebrań grup członkowskich.

Jest to jedyny przepis w rozdziale dotyczącym grup członkowskich. Brak niestety przepisu, który wprost dawałby podstawę do podważenia zebrania grupy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 1997 r., I ACr 17/97, OSA 1999/4 poz. 18 str. 49, art. 59 § 2 Prawa spółdzielczego z jednej strony statuuje uprawnienia Zebrań Grup Członkowskich, a z drugiej strony nakłada na pozostałe organy spółdzielni obowiązek respektowania tych uprawnień. Oznacza to, że z art. 59 § 2 pkt 3 Prawa spółdzielczego wynika dla Zarządu obowiązek przedstawiania na zebraniach Grup Członkowskich zwoływanych przed Zebraniem Przedstawicieli wszystkich spraw, które mają być przedmiotem uchwał Zebrania Przedstawicieli i to przedstawienia w taki sposób, by członkowie Zebrań Grup Członkowskich byli w stanie sprawy te ocenić i ewentualnie zgłosić konkretne wnioski. Zaniechanie tego obowiązku jest naruszeniem art. 59 § 2 pkt 3 Prawa spółdzielczego i może skutkować uchyleniem w trybie art. 42 § 2 Prawa spółdzielczego uchwały Zebrania Przedstawicieli podjętej w sprawie, która nie była uprzednio przedstawiona na zebraniach Grup Członkowskich, o ile uchybienie to miało lub mogło mieć wpływ na treść uchwały. 

Jasność sytuacji rozstrzyganej przez sąd polega na tym, że w zebraniu grupy doszło do naruszenia przepisów ustawy, a nie - jak w opisywanym przypadku - statutu. Zgodnie z art. 42 § 2 Prawa spółdzielczego Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. Wydaje się jednak, iż istnieje możliwość podważenia uchwały zebrania przedstawicieli z uwagi na uchybienia w zebraniu grupy. Zgodnie bowiem z § 3 tego samego artykuł uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu.