Kto oprócz (byłych) małżonków może być uczestnikiem postępowania o podział majątku wspólnego?

• spadkobiercę zmarłego małżonka,
• wierzyciela każdego z małżonków,
• prokuratora,
• Rzecznika Praw Obywatelskich.

Oczywiście, najczęściej inicjatorami wniosku o podział majątku są sami zainteresowani, czyli małżonkowie (byli małżonkowie).

Szczególnymi uczestnikami postępowania działowego są jednak spadkobiercy oraz  wierzyciel jednego z małżonków.

Wierzyciel małżonka jako uczestnik postępowania działowego 

Zgodnie z art. 510 § 1 kpc, zainteresowanym w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym jest każdy, czyjego praw dotyczy wynik postępowania. Mogłoby się wydawać, że zainteresowanymi w sprawie o podział majątku są przede wszystkim byli małżonkowie. Okazuje się jednak, że nie tylko ich może interesować wynik sprawy. W uchwale z dnia 12.04.1995 r. Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, że  uczestnikiem postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków może być również wierzyciel jednego z nich (sygn. III CZP 34/95, OSNC 1995/7-8/109). Dla wierzyciela jednego z małżonków z pewnością ma znaczenie to, czy jego dłużnik w wyniku podziału majątku zachowa, czy też wyzbędzie się majątku i stanie się przez to osobą niewypłacalną. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można uznać, że udział wierzyciela w postępowaniu o podział majątku jest niedopuszczalny ze względu na „rodzinny” charakter tej sprawy - z obowiązujących przepisów nie można wyciągać wniosku, że sprawy o podział majątku są sprawami szczególnymi o charakterze ściśle rodzinnym i że do udziału w takich sprawach nie mogą być dopuszczane osoby trzecie. Tylko jakieś szczególne, występujące w konkretnej sprawie, okoliczności mogłyby uzasadnić stanowisko, iż wierzyciel jednego z małżonków nie może być uznany za osobę zainteresowaną sposobem podziału majątku wspólnego.