Majątek dorobkowy małżeński a zgoda małżonka

Odpowiedź:

Małżonek może rozporządzić swoim udziałem w masie majątkowej. Natomiast rozporządzenie udziałem w konkretnej rzeczy, która była przedmiotem wspólności majątkowej, wymaga zgody drugiego małżonka. Jednakże obowiązujące przepisy pozwalają na uznanie za bezskuteczne rozporządzenie przez jednego z małżonków udziałem w przedmiocie należącym do majątku wspólnego tylko wówczas i tylko o tyle, o ile naruszyłoby to prawo współmałżonka do tego przedmiotu, wynikające z przepisów o podziale majątku wspólnego.

Zgodnie z art. 37 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

1. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków,

2. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal,

3. czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa,

4. darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka.

Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy; staje się wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu.

Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna.

Istotne znaczenie będzie miał fakt założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości. Notariusz przy sporządzeniu pierwszego aktu notarialnego (umowy kupna nieruchomości na rzecz Państwa) miał obowiązek sprawdzić stan cywilny Pańskiej żony i jednocześnie ustalić z jakiego źródła pochodzą środki na zakup nieruchomości (czy z majątku odrębnego, czy wspólnego), a następnie fakt ten odnotować w przedmiotowym akcie notarialnym.