Umowa użyczenia a żądanie wynagrodzenia

Odpowiedź:

Ponieważ w treści pytania brak jakichkolwiek informacji, że miał miejsce rozwód, przyjmujemy założenie, że małżeństwo trwa nadal, ale małżonkowie pozostają w separacji faktycznej. Sam brak pożycia między małżonkami i nie prowadzenie przez nich wspólnego gospodarstwa domowego nie uzasadnia jeszcze braku obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Na małżonku ciąży obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb nie tylko wspólnych małoletnich dzieci, ale także drugiego małżonka. Ponieważ małżonek został obciążony obowiązkiem alimentacyjnym względem wspólnych małoletnich dzieci, płacone przez niego świadczenia alimentacyjne stanowią wkład do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Jeżeli w wyroku sądu oprócz świadczeń alimentacyjnych małżonek nie został obciążony żadnymi innymi świadczeniami na rzecz wspólnych małoletnich dzieci, zasadniczo nie ma on obowiązku przyczyniać się do utrzymania dzieci w szerszym zakresie. W przypadku jednak zmiany sytuacji faktycznej, drugi z małżonków może złożyć w sądzie wniosek o zmianę zakresu świadczeń na rzecz wspólnych małoletnich dzieci. Pojawia się też pytanie czy i na ile sąd zakładał, iż dzieci mają zapewnione mieszkanie.

Inna kwestia to obowiązek przyczyniania się do utrzymania drugiego z małżonków. Nawet w przypadku pozostawania przez małżonków w separacji faktycznej, mają oni prawo do zachowania równej stopy życiowej. Jeśli więc jeden z małżonków znajduje się w gorszej sytuacji materialnej niż drugi z małżonków, ma on roszczenie o świadczenie przez drugiego małżonka na jego rzecz celem wyrównania stopy życiowej. Jeżeli małżonek będący w lepszej sytuacji materialnej nie chce dobrowolnie świadczyć na rzecz małżonka gorzej sytuowanego, ten drugi może dochodzić zasądzenia alimentów na jego rzecz w drodze procesu sądowego. W tym celu powinien wytoczyć powództwo przeciwko drugiemu małżonkowi.

Określenie podstawy zajmowania przez żonę i dzieci mieszkania rodzi pewne problemy z uwagi na fakt, iż są to stosunki między członkami rodziny. Można spotkać pogląd, iż w takim przypadku nie mamy do czynienia ze stosunkami cywilnoprawnymi. Z drugiej strony można przyjąć istnienie między Paniami stosunku prawnego użyczenia. Jeżeli strony zawierając umowę użyczenia nie określiły terminu, a biorący w użyczenie nadal korzysta z przedmiotu, do zakończenia stosunku użyczenia konieczne jest wypowiedzenie umowy najmu. Wypowiedzenie powinno nastąpić w terminie uwzględniającym interesy zarówno użyczającego jak i biorącego w użyczenie. Do wypowiedzenia umowy użyczenia można stosować analogicznie art. 668 Kodeksu cywilnego dotyczący umowy najmu, zgodnie z którym umowę najmu zawarta na czas nieoznaczony, gdzie czynsz najmu płacony jest co miesiąc, można wypowiedzieć najpóźniej na trzy miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego.