Ustalenie składu majątku wspólnego

Pytanie: Dwa miesiące po ślubie malżeństwo nabywa mieszkanie (oboje są wymienieni w akcie notaialnym) za pieniądze pochodzące w 80% z majątku zgromadzonego przed małżeństwem przez męża i 20% z prezentu ślubnego. Jak udowodnić kto ile wniósł na zakup mieszkania podczas sprawy opodział majatku?

Odpowiedź:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa z mocy ustawy obejmujaca ich dorobek (art.31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Dorobek ten stanowią przedmioty majatkowe nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej przez oboje małzonków lub przez jednego z nich. Jeżeli zatem mieszkanie zostało nabyte po zawarciu związku małzeńskiego to stanowi ono składnik majatku wspólnego. Nie ma tutaj znaczenia fakt ile środków każdy z małżonków przeznaczył na zakup mieszkania, a także to że część środków pochodziła od jednego z małżonków, które to środki uzyskał przed zawarciem małżeństwa. Gdyby mieszkanie zostało nabyte przed zawarciem małżeństwa to wówczas po nawiązaniu węzła małżeńskiego weszło by do majątku tego z małżonków który je nabył. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wyczerpujaco wymienia w art.33 przypadki jakie przedmioty wchodzą do majatków odrebnych małżonków. Zgodnie z tym przepisem odrębny majątek małżonków stanowią : 1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej; 2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił; 3) przedmioty majątkowe nabyte ze środków uzyskanych w zamian za przedmioty wymienione w dwóch punktach poprzedzających; 4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków; 5) przedmioty majątkowe służące do wykonywania zawodu, jeżeli zostały nabyte ze środków należących do odrębnego majątku małżonka wykonywającego ten zawód; nie dotyczy to jednak przedmiotów służących do prowadzenia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa; 6) prawa niezbywalne; 7) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość; 8) wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub za inne usługi świadczone osobiście przez jednego z małżonków; 9) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków; 10) prawa autorskie twórcy, prawa twórcy wynalazku, wzoru lub projektu racjonalizatorskiego. Warto równiez podkreślić, że zgodnie z art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego żaden z małzonków nie może żądać podziału majatku wspólnego w czasie trwania wspólności ustawowej. Może natomiast zostać ustanowina tzw. intercyza czyli umowa o rozszerzenie, ograniczenie lub o wyłączenie wspólności ustawowej. Można w niej postanowić jakie składniki będą odtąd stanowiły majatek odrębny, jaki wspólny, można całkowicie wyłączyć wspólność ustawową. Umowę taką należy zawrzeć w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Ograniczenie wspólności ustawowej może być ustanowione ze skutkiem na przyszłość (od chwili zawarcia umowy lub innej późniejszej daty) lub obejmować przedmioty majątkowe wchodzące w skład majątku wspólnego w chwili zawarcia umowy (w opisywanym przypadku nabyte mieszkanie).