Pytanie: Dziecko kobiety, z którą zamierzam się ożenić ma obywatelstwo polskie tak jak i matka dziecka. Ojciec natomiast posiada obywatelstwo podwójne, szwedzkie i polskie. Ojciec mieszka na stale w Szwecji, a matka zamierza po ślubie zamieszkać ze mną i dzieckiem na stale w Polsce. Matka dziecka obawia się, ze ojciec może "uprowadzić" dziecko do Szwecji z Polski, gdzie jako dziecko obywatela szwedzkiego otrzymałoby szwedzkie obywatelstwo i pozostawało pod wpływem prawa szwedzkiego. Ojciec nie jest opiekunem prawnym dziecka, gdyż żył z matką w konkubinacie i nie miał od początku praw opiekuńczych. Poza tym był nieobecny w życiu dziecka, matka dostaje alimenty od państwa szwedzkiego. Czy istnieje możliwość zmiany nazwiska dziecka bez zgody ojca, gdyż porozumienie z ojcem w jakiejkolwiek kwestii, dotyczącej dziecka jest niemożliwe? Chodzi o tzw. dobro rodziny, gdyż to my opiekujemy się dzieckiem, oraz o kwestie miejsca zamieszkania dziecka. Czy są jakieś możliwości braku zgody ojca biologicznego na zmianę nazwiska w takiej sytuacji?
Odpowiedź:
Jeżeli matka małoletniego dziecka zawarła małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojcem tego dziecka, małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenie, że dziecko będzie nosiło nazwisko męża matki. Jeżeli dziecko ukończyło lat trzynaście, do nadania nazwiska męża matki potrzebne jest wyrażenie zgody przez dziecko osobiście. Nadanie dziecku nazwiska męża matki nie jest dopuszczalne, jeżeli nosi ono nazwisko ojca, chyba że nazwisko ojca zostało nadane na podstawie sądowego ustalenia ojcostwa. Zatem jeśli doszło do sądowego ustalenia ojcostwa, wtedy istnieje możliwość zmiany nazwiska dziecka. Jeśli nawet taka zmiana jest dopuszczalna a dziecko ukończyło lat trzynaście i tak niezbędna będzie jego zgoda.
Powstaje jednak pytanie jak należy postąpić w razie obalenia domniemania ojcostwa określonego mężczyzny lub unieważnienia uznania, czy w takiej sytuacji możliwe będzie przybranie nazwiska męża matki? Z dosłownego brzmienia przepisu wynika, że osoba taka musi być ojcem. Jeśli okaże się, że ojcem nie jest, wtedy otwarta pozostaje kwestia zmiany nazwiska. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest wyłączone uzyskanie przez dziecko nazwiska rzeczywistego ojca, wówczas dziecko traci automatycznie nazwisko męża matki (uchwała całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1952 r., C.Prez 166/52, OSN 1953, nr 1, poz. 31).
Zatem taka możliwość istnieje poprzez sądowe obalenie ojcostwa określonego mężczyzny.

Mój kolega żeni się z kobietą, mieszkającą w Danii, która ma dziecko z nieformalnego związku. Chłopiec nosi nazwisko matki (...)
Codziennie nowa bezpłatna porada!
Usuwanie danych osobowych z internetu. Będzie łatwiejJeśli administrator nie zgodzi się na ich skasowanie, narazi się na karę sięgającą (...) »
W jakich przypadkach możliwe jest ograniczenie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.