Alimenty dla małżonka po rozwodzie

Pytanie: Ożeniłem się z kobietą, która była w ciąży. Uznałem dziecko, dałem mu nazwisko. Po 12 latach doszło do separacji i zeznałem w sądzie, że to nie jest moje dziecko i uniknąłem w ten sposób płacenia alimentów. Następnie rozwiodłem się. Chciałbym zapytać, czy to dziecko ma prawo coś po mnie dziedziczyć? Była żona jest bez środków do życia i dowiedziałem się, że mimo rozwodu może podać mnie o alimenty, czy to prawda?

Odpowiedź:

W polskim prawie obowiązuje domniemanie, że jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki. W związku z tym że mąż matki nie wytoczył powództwa o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nadal w świetle prawa jest Pan ojcem dziecka, a co za tym idzie, nadal jest Pan zobowiązany do alimentów na rzecz dziecka. Art. 133 k. r. o. stanowi, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Obowiązek ten powstaje z chwilą urodzenia się dziecka, a ustaje zasadniczo, gdy dziecko zostaje należycie przygotowane do pracy zawodowej. Ważne jest, że uzyskanie przez dziecko pełnoletności nie ma wpływu na obowiązek alimentacyjny rodziców, istotna jest zdolność dziecka do samodzielnego utrzymania się. Nie jest określone, że rodzice zobowiązani do alimentacji muszą być małżeństwem. Obowiązek alimentacyjny ciąży wobec dziecka na każdym z nich, niezależnie z którym z rodziców dziecko pozostaje, czy też który z rodziców zajmuje się jego wychowaniem. Obowiązek alimentacyjny nie jest uzależniony od faktycznych dochodów rodzica. Fakt iż sąd w wyroku rozwodowym nie orzekł o alimentach wcale nie znaczy iż uznał, że nie jest Pan ojcem dziecka. W związku z tym oczywistym jest, że dziecko zachowuje pełne prawo do dziedziczenia po swoim ojcu. Co się zaś tyczy alimentów na rzecz byłej żony, to zgodnie z postanowieniami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Dodatkowo jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. Obowiązek taki wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni. W związku z tym, o ile spełnione zostaną ustawowe przesłanki (czyli Pańska wyłączna wina rozkładu pożycia oraz niedostatek żony lub pogorszenie jej sytuacji życiowej), także małżonka ma prawo domagania się alimentów.