Pytanie: Mój brat jest rencistą o dochodzie 500 zł na miesiąc, czy ma prawo do adwokata z urzędu w sprawie rozwodowej? Żona go opuściła i po długim czasie wystąpił On o rozwód z Jej winy. W czasie sprawy żona brata złożyła wniosek o winę brata. Bratu odmówiono adwokata z urzędu, gdy rok temu rozpoczęła się sprawa rozwodowa mówiąc, że jest prosta. Żona brata wzięła sobie adwokata prywatnie i sprawa przeciąga się już dobrze ponad rok. Czy w tej sytuacji może On po raz drugi wystąpić o adwokata z urzędu, żona dysponuje pieniędzmi - ze wspólnoty majątkowej, które przejęła z książeczki oszczędnościowej. Brat nie ma żadnych możliwości zatrudnienia adwokata. Czy w wypadku, gdy Sąd przyzna bratu winę, będzie On ponosił koszta adwokata żony?
Odpowiedź:
Wniosek o ustanowienie dla strony adwokata lub radcy prawnego może zgłosić strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części. Jeżeli więc dana osoba jest zwolniona od kosztów sądowych, może wystąpić o ustanowienie adwokata (radcy prawnego) przez sąd. Ustawa nie ogranicza możliwości wystąpienia z takim wnioskiem, jednakże należy wskazać, iż powtórne wystąpienie z wnioskiem może być uznane za zasadne, jeżeli zmieniły się okoliczności- zmienił się stan faktyczny, sprawa stała się bardziej skomplikowana. Należy pamiętać, iż przesłanki te są oceniane przez sąd.
Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Można wskazać, iż potrzeba udziału adwokata (radcy prawnego) w sprawie powstanie jeżeli sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym lub prawnym lub jeżeli strona jest nieporadna. Przesłanki te są jednak oceniane przez sąd. Wydaje się jednak, że sam fakt, iż sprawa się przeciąga nie stanowi jeszcze wystarczającej przesłanki ustanowienia adwokata (radcy prawnego). Od decyzji sądu zależy, czy adwokat zostanie ustanowiony.
Należy pamiętać, iż na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmowę ustanowienia adwokata lub radcy prawnego przysługuje zażalenie.
Zgodnie z ogólnymi zasadami ponoszenia kosztów, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Jeżeli dana osoba została zwolniona od kosztów sądowych, nawet jeżeli przegrała sprawę, nie uiszcza opłat, od których była zwolniona. Jest ona jednak obowiązana do zwrotu kosztów, które poniosła strona przeciwna (w omawiany przypadku będzie to np. zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej).
Szersza informacja na temat kosztów sądowych znajduje się w artykule: Zwrot kosztów sądowych - kto i kiedy może się tego domagać?
Natomiast szersze omówienie kwestii dotyczących zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata znajdują sie w artykule: Kiedy możesz ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz adwokata z urzędu?

Jestem w trakcie rozwodu. Mam dwoje dzieci w wieku 7 i 9 lat. Od żony odszedłem 5 lat temu. Od 4, 5 roku jestem z inną kobietą, (...)
Dnia 14.07.2003 Sąd Okręgowy w X orzekł separację mojego małżeństwa z orzeczeniem mojej winy. Mąż udowodnił przed sądem, (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
Witam. Zaciągnęłam wspólnie z mężem kredyt hipoteczny na zakup mieszkania. Co się stanie z naszym zobowiązaniem po rozwodzie?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.