Prawo żony do budowanego domu

Odpowiedź:

W polskim prawie obowiązuje zasada, zgodnie z którą dom staje się częścią składową gruntu, nie jest odrębną nieruchomością. Jeżeli grunt faktycznie został zakupiony w całości za środki z majątku osobistego, to cała ta nieruchomość (grunt zabudowany) jest wyłączną własnością męża. Nie ma żadnego znaczenia dla prawa własności, że w ewidencji gruntów i budynków zostali wpisani oboje małżonkowie. Nie ma też znaczenia, że na nich oboje wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę.

Powstaje jednak pytanie, czy miały miejsce nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty męża. Należy bowiem zauważyć, iż jednym ze składników wspólnego majątku małżonków, jest pobrane wynagrodzenie za pracę czy dochód z działalności gospodarczej, jak również dochód uzyskiwany z majątku osobistego każdego z małżonków. Jeżeli środki na budowę domu pochodziły z tych źródeł, to w zasadzie należałoby rozważyć kwestię zwrotu nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty męża. Każdy z małżonków powinien  bowiem zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Co do zasady rozliczenia nakładów następują w ramach podziału majątku, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot nakładów jeśli jest to podyktowane dobrem rodziny.

Rozwód powoduje ustanie związku  małżeńskiego, a w sferze prawa spadkowego wywołuje ten skutek, że wyłącza zupełnie żonę od dziedziczenia. Do kręgu spadkobierców ustawowych należy bowiem żona, a nie była żona. Po rozwodzie nie będzie więc konieczne dokonywanie wydziedziczenia żony. Syn jest spadkobiercą ustawowym i będzie dziedziczył po ojcu nawet w braku testamentu. Nie ma znaczenia jego wiek. Oczywiście nie wyklucza to możliwości sporządzenia takiego testamentu. Należy jednak podkreślić, że jednym z przedmiotów spadkowych będzie nie dom (który nie jest tu odrębną nieruchomością), lecz nieruchomość (grunt zabudowany domem).