Podział majątku po orzeczonej separacji

Pytanie: Mój mąż, z którym jestem w nieformalnej separacji 2 lata chce załatwić sprawę podziału naszego wspólnego majątku (mieszkanie własnościowe, w którym jestem nadal zameldowana, mimo że tam nie mieszkam). Jego warunek brzmi: najpierw ja się wymelduję, a potem idziemy do notariusza podpisać umowę. Pieniadze z podziału mają wpłynąć w terminie późniejszym. Jak powinnam się zabezpieczyć, by po wymeldowaniu nie okazało się, że mój mąż nagle zmienił zdanie? Czy może także już po podpisaniu umowy notarialnej nie wpłacić pieniędzy? Co powinna zawierać taka umowa? I jeszcze najważniejsze: czy nie mając stałego meldunku będę mogła kupić mieszkanie i dokonywać wszelkich formalności związanych z zakupem ww.?

Odpowiedź:

Jednym ze skutków prawnych zawarcia małzeństwa jest powstanie między małżonkami wspólności majątkowej, obejmującej ich dorobek (wspólność ustawowa). W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małzonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Małżonkowie mogą jednak wyłączyć wspólność ustawową, zawierając umowę majątkową małżeńską w formie aktu notarialnego. Umowa majątkowa małżeńska o wyłączenie wspólności ustawowej zawiera postanowienie, które stanowi, że strony wyłączają między sobą wspólność ustawową i statuują ustrój rozdzielności majątkowej. Natomiast wymienienie składników majątkowych i określenie wysokosci spłat i dopłat następuje w umowie o podział majątku, który był objęty wspólnością (obie umowy można zawrzeć jednocześnie). Jeśli umowa przewiduje po jednej ze stron obowiązek uiszczenia spłat na rzecz drugiej strony, to w razie nieuiszczenia danej kwoty możliwe jest dochodzenie należności przed sądem, chyba że strona zobowiązana do zapłaty określonej sumy pieniężnej podda się egzekucji w akcie notarialnym (co stanowi znaczne ułatwienie dla wierzyciela w dochodzeniu roszczeń w przypadku niesumienności dłużnika ze względu na możliwość pominięcia postępowania sądowego). Wymeldowanie się z mieszkania, będącego we wspólności ustawowej nie uniemożliwia powtórnego zameldowania się w tym mieszkaniu, gdyby zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie doszło do skutku. Osoba będąca współwłaścicielem mieszkania może się w nim zameldować, nawet bez zgody drugiego współwłaściciela. Jeśli chodzi o wpływ braku stałego zameldowania na możliwość zakupu mieszkania, to zawarcie umowy zależy od woli przyszłych kontrahentów, nie ma jednak żadnego przepisu prawnego, który ograniczałby swobodę zawierania umów ze względu na brak stałego zameldowania.