Przesłanki i czas trwania separacji

Odpowiedź:

W świetle prawa polskiego separacja i rozwód to dwie odrębne instytucje prawne, choć o podobnych skutkach i przesłankach ich orzeczenia. W szczególności wcześniejsze orzeczenie separacji nie warunkuje późniejszego orzeczenia rozwodu.

Orzekając separację sąd nie określa jej terminu - jest więc ona orzekana bezterminowo. Skutki jej ustają bądź w razie jej zniesienia (co następuje na zgodne żądanie małżonków wyrokiem sądowym), bądź w razie orzeczenia rozwodu.
Nie istnieje regulacja, zgodnie z którą po upływie terminu istnienia separacji dochodziłoby automatycznie do rozwodu - w każdym wypadku konieczne jest więc złożenie o to osobnego pozwu. Może on zostać złożony w dowolnym czasie w trakcie trwania separacji.

Trwałość rozkładu pożycia jest w prawie polskim przesłanką pozwalającą na orzeczenie rozwodu, o ile zachodzi jednocześnie z zupełnością tego rozkładu. (W przypadku separacji wystarczy bowiem jedynie "zupełność rozkładu pożycia"). Trwałość rozkładu pożycia zachodzi, gdy powrót do niego nie jest już możliwy. Wiąże się to z reguły z istnieniem rozkładu pożycia przez pewien czas, przepisy prawa nie określają jednak długości jego trwania. W wyjątkowych przypadkach orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza przyjęcie zupełności rozkładu tuż po jego powstaniu (np. gdy niebawem po zawarciu małżeństwa ujawnił się fakt pozostawania przez współmałżonka w intymnym pożyciu z osobą trzecią lub gdy do podjęcia pożycia fizycznego w ogóle po zawarciu małżeństwa nie doszło).