Władza rodzicielska w czasie separacji

Odpowiedź:

Przyjęto założenie, że pytający jest w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem, a nie separacji faktycznej polegającej na rozkładzie pożycia, ale nie stwierdzonej wyrokiem orzekającym separację.

Wyrok orzekający separację ma praktycznie takie same skutki jak wyrok rozwodowy - małżonek nie może tylko zawrzeć nowego związku małżeńskiego. Stąd orzeczenie separacji powinno zawierać w sobie także kwestie dotyczące winy za rozkład pożycia, kwestie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, obowiązku łożenia na dziecko. Sąd może w wyroku orzekającym separację oznaczyć sposób wykonywania władzy rodzicielskiej poprzez wykonywanie określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do dziecka. W praktyce zdarza się, że Sądy zapominają o orzeczeniu w wyroku rozwodowym lub separacji o wykonywaniu władzy rodzicielskiej. Odpowiedź na pytanie, czy w takim przypadku rodzicowi przysługują jakieś uprawnienia jest sporna w doktrynie, jak i praktyce wykonywania takich orzeczeń - nie można udzielić na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi. Jeżeli jednak orzeczono wyraźnie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania, to można tę część wyroku zmienić w odrębnym postępowaniu, już przed Sądem Rejonowym - Sądem opiekuńczym w każdym czasie na podstawie artykułu 579 k.p.c. Należy wystąpić z wnioskiem do powyższego Sądu i określić jak wnioskodawca chce ukształtować stosunki z dzieckiem. Postanowienie takie staje się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się.

Podsumowując pierwszą część pytania: możliwe jest wystąpienie do Sądu opiekuńczego z wnioskiem o ukształtowanie stosunków rodzica z dzieckiem w każdym czasie 

Przyjęto założenie, że istnieje domniemanie z art. 62/1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - ojcem dziecka jest mąż matki, jeżeli urodziło się ono w czasie trwania małżeństwa. Domniemanie to może być obalone w procesie o zaprzeczenie ojcostwa wytoczone w ciągu pół roku od urodzenia dziecka przez żonę.

Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Ustalenie ojcostwa jest jedynie możliwe w razie braku działania powyższego domniemania lub jego obalenia. Z treści pytania wynika, że domniemanie to działa przeciwko pytającemu.

Podsumowując drugą część pytania: nie można wystąpić z żądaniem zaprzeczenia ojcostwa po upływie półrocznego terminu od urodzenia dziecka, nie można także żądać ustalenia ojcostwa, gdyż przyjęto, że działa domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki.