Jakie sądy orzekają o nabyciu spadku zagranicznego?

Te kwestie rozstrzygają normy jurysdykcyjne zawarte w części IV kodeksu postępowania cywilnego (art. 1096-1153 k.p.c.). Nie stosuje się tych uregulowań jedynie wówczas, gdy umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, stanowi inaczej. Rozróżnia się dwa podstawowe rodzaje jurysdykcji krajowej tj. jurysdykcja przemienna (fakultatywna) i jurysdykcja wyłączna. Jurysdykcja przemienna (fakultatywna) oznacza, że określone rodzaje spraw może rozpoznać bądź to sąd polski, bądź to sąd państwa obcego. Natomiast jurysdykcja wyłączna oznacza, że w określonych rodzajach spraw może rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie tylko sąd polski. Jurysdykcja krajowa jest wyłączna, gdy śmierć obywatela polskiego nastąpiła w Polsce.

PRZYKŁAD: Jan Kowalski, obywatel polski, ostatnio zamieszkały w stanie Chicago, zmarł w Polsce, pozostawiając spadkobiercę ustawowego - syna i żonę - zamieszkałych w Polsce. Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy istnieje jurysdykcja krajowa. W tym celu ustalamy, czy istnieje między Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki umowa regulująca kwestię jurysdykcji w tego rodzaju sprawach. Polska nie zawarła z USA umowy o międzynarodowym obrocie prawnym. W podanym przykładzie śmierć polskiego obywatela nastąpiła w Polsce, więc wyłącznie właściwym do rozpoznania sprawy (jurysdykcja wyłączna) jest sąd polski.

Orzeczenie sądu innego państwa podlega uznaniu na obszarze Polski za skuteczne wyłącznie pod warunkiem wzajemności. Konieczną przesłanką uznania skuteczności orzeczenia sądu zagranicznego jest brak wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. W sprawie spadkowej jurysdykcja krajowa jest wyłączna, jeżeli śmierć obywatela polskiego nastąpiła w Polsce. Jeżeli więc mimo wyłącznej jurysdykcji po stronie polskiego sądu, w sprawie orzekał sąd zagraniczny, to takie orzeczenie nie będzie skuteczne w Polsce.