Dowód na niegodność spadkobiercy

Pytanie: Czy jest możliwe udowodnienie niegodności dziedziczenia spadkobiercy ustawowego, który zniszczył testament spadkodawcy zawierający jedynie 3 zapisy, jeśli świadkiem zniszczenia tego testamentu była tylko jedna osoba? Czy można w takim przypadku wnieść o dowód z badania przeprowadzonego na tzw. popularnie "wykrywaczu kłamstw"?

Odpowiedź:

Z przedstawionego w pytaniu stanu faktycznego wynika, że zostały spełnione wszelkie przesłanki do uznania za niegodnego - spadkobierca umyślnie zniszczył testament spadkodawcy. Z odpowiednim żądaniem można wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym wnioskujący dowiedział się o przyczynach niegodności, ale w ciągu najdalej trzech lat od otwarcia spadku. W powyższej sytuacji, jeśli świadkiem zniszczenia była osoba, która chce złożyć stosowny pozew, musi to zrobić w ciągu roku od zaistnienia zdarzenia. Nie ma przy tym znaczenia, że w testamencie nie powołano spadkobiercy, a jedynie ustanowiono pewne zapisy. Zniszczenie takiego testamentu powoduje zmianę porządku dziedziczenia. Sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego będzie się toczyć w trybie procesu na podstawie art.189 kpc. (tak uchwała SN z 10 maja 1967 r., sygn. III CZP 31/67, opubl. OSP 1968, nr 3, poz. 53). Właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Strony w postepowaniu mają obowiązek przedstawić dowody na poparcie swoich stwierdzeń, a sąd ocenia je według uznania i całości zebranych dowodów. Dowodami mogą być między innymi dowód z przesłuchania stron lub zeznania świadków. Dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny w braku innych dowodów lub w sytuacji, gdy mimo ich przedstawienia sprawa nie została jeszcze wyjaśniona. Sąd może dopuścić także inne dowody, jak przykładowo wynik badania przeprowadzonego za pomocą wykrywacza kłamstw. Nie jest to jednak dowód bezsporny i w praktyce rzadko uznawany (prawie wcale nie dopuszczany).