Darowizna a spadek

Odpowiedź:

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Pani rodzice zawarli z Pani siostrzenicą umowę dożywocia, zgodnie z którą nabywca nieruchomości (Pani siostrzenica) w zamian za przeniesienie jej własności zobowiązuje się wobec zbywców (Pani rodziców) do zapewnienia im dożywotniego utrzymania (art. 908 i n. kodeksu cywilnego, k.c.). Z powyższego wynika, iż nieruchomość rodziców przeszła na własność Pani siostrzenicy. W tej sytuacji do spadku po rodzicach wejdzie pozostałe mienie Pani rodziców. Gdyby jednakże takiej umowy nie było, nieruchomość weszłaby do spadku, ale siostrzenica mogłaby domagać się od spadkobierców zwrotu nakładów poczynionych na ową nieruchomość.

Po śmierci jednego z nich, w przypadku braku testamentu, majątek dziedziczyć będzie jego małżonek oraz dzieci (w tym Pani). Udziały wskazanych osób są równe, chyba że spadkodawca miał więcej niż troje dzieci. W tej ostatniej sytuacji małżonek spadkodawcy dziedziczy 1/4 spadku, a pozostałą część po równo dzieci (art. 931 § 1 k.c.). W przypadku śmierci jednego z dzieci udział przypadający na niego dziedziczą jego dzieci w częściach równych (art. 931 § 2 k.c.).

Jeżeli zatem Pani siostra - matka siostrzenicy, która otrzymaÅ‚a nieruchomość żyje, to siostrzenica nie należy do krÄ™gu spadkobierców ustawowych. W przeciwnej sytuacji dziedziczy wraz ze swoim rodzeÅ„stwem udziaÅ‚ przypadajÄ…cy jej matce, a Pani siostrze. PrzykÅ‚adowo, w sytuacji gdyby posiadaÅ‚a Pani tylko jednÄ… siostrÄ™, przypadać bÄ™dzie Pani 1/3 spadku, po 1/3 otrzymajÄ… też małżonek spadkodawcy oraz Pani siostra, bÄ…dź jej dzieci. Jednakże z uwagi na treść art. 1039 k.c., zobowiÄ…zana Pani bÄ™dzie zaliczyć na poczet swojego udziaÅ‚u spadkowego otrzymanÄ… od rodziców darowiznÄ™ (dziaÅ‚kÄ™ budowlanÄ…), chyba że darczyÅ„cy dokonujÄ…c darowizny zwolnili PaniÄ… z obowiÄ…zku jej zaliczenia na poczet spadku. Jeżeli wartość darowizny podlegajÄ…cej zaliczeniu przewyższać bÄ™dzie wartość schedy spadkowej (tj. wartoÅ›ci udziaÅ‚u spadkowego przypadajÄ…cego do wypÅ‚aty) nie bÄ™dzie Pani zobowiÄ…zana do zwrotu nadwyżki, niemniej nie zostanie Pani uwzglÄ™dniona przy dziale spadku (art. 1040 k.c.). Zaliczenie na schedÄ™ spadkowÄ… przeprowadza siÄ™ w ten sposób, że wartość darowizn podlegajÄ…cych zaliczeniu dolicza siÄ™ do spadku, po czym oblicza siÄ™ schedÄ™ spadkowÄ… każdego z tych spadkobierców, a nastÄ™pnie każdemu z nich zalicza siÄ™ na poczet jego schedy wartość darowizny podlegajÄ…cej zaliczeniu. Z tym że wartość przedmiotu darowizny oblicza siÄ™ wedÅ‚ug stanu z chwili jej dokonania, a wedÅ‚ug cen z chwili dziaÅ‚u spadku (art. 1042 k.c.).