Pytanie: Zmarła osoba mająca podwójne obywatelstwo - polskie i amerykańskie. Postępowanie spadkowe przeprowadzono w USA. Czy takie postanowienie o nabyciu spadku będzie ważne przed sądem polskim? Czy sąd może żądać, aby postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone jeszcze raz (przed polskim sądem)? Jak wygląda kwestia uznawania wyroków sądów zagranicznych w Polsce?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 34 ustawy - Prawo prywatne międzynarodowe, w sprawach spadkowych właściwe jest prawo ojczyste spadkodawcy w chwili jego śmierci. Problem pojawia się gdy dana osoba ma podwójne obywatelstwo. Art. 2 §1 ustawy mówi, że w takim przypadku, jeżeli dana osoba posiada obywatelstwo polskie stosuje się zawsze prawo polskie. Sprawa jest jednak bardziej skomplikowana. Wynika to z art. 24 §1 ustawy, który mówi, że własność i inne prawa rzeczowe podlegają prawu państwa, w których znajduje się ich przedmiot. Chodzi tutaj głównie o przedmioty należące do spadku. Sprawę komplikuje również fakt, że prawo amerykańskie może zawierać przepisy prawa międzynarodowego prywatnego sprzeczne z prawem polskim. Należy pamiętać, że jeżeli w sprawie orzeka sąd zagraniczny, za każdym razem stosuje on prawo swojego państwa.
Kwestie procesowe dotyczÄ…ce „spraw miÄ™dzynarodowych” rozstrzyga kodeks postÄ™powania cywilnego. Zgodnie z art. 1098 k.p.c., jeżeli sÄ…dom polskim przysÅ‚uguje jurysdykcja w danej sprawie, sÄ… one caÅ‚y czas wÅ‚aÅ›ciwe, pomimo tego, że postÄ™powanie w tej sprawie toczy siÄ™ przed sÄ…dem innego paÅ„stwa. Zastosowanie znajdzie tutaj przede wszystkim art. 1102 §1 k.p.c., który mówi, że jurysdykcji sÄ…dów polskich podlegajÄ… wszystkie spory, które dotyczÄ… nieruchomoÅ›ci znajdujÄ…cych siÄ™ na terenie Polski oraz art. 1108 k.p.c., który mówi, że jurysdykcji sÄ…dów polskich podlegajÄ… sprawy spadkowe, jeżeli spadkodawca w chwili Å›mierci miaÅ‚ obywatelstwo polskie. Jurysdykcja ta ma charakter wyłączny (sprawa musi być rozpoznana w Polsce), jeżeli Å›mierć obywatela polskiego nastÄ…piÅ‚a w Polsce.
Jeżeli orzeczenie za granicą już zapadło, to zgodnie z art. 1145 §1 k.p.c., aby mogło być skuteczne na obszarze Polski, musi zostać uznane. Art. 1146 k.p.c. wymienia przesłanki uznania takiego wyroku. Przepis ten mówi, że orzeczenie musi być prawomocne, nie może należeć do wyłącznej jurysdykcji sądu innego państwa, strona nie została pozbawiona możliwości obrony, sprawa nie została prawomocnie osądzona przed sądem polskim, orzeczenie nie jest sprzeczne z polskim porządkiem prawnym oraz w sprawie, w której należało zastosować prawo polskie, zostało ono zastosowane. Od podanych zasad istnieje szereg wyjątków.
Nie da się precyzyjnie odpowiedzieć na to pytanie nie znając szczegółów sprawy. Ważne są tutaj zarówno elementy faktyczne (np. miejsce śmierci spadkodawcy, miejsce położenia należącego do niego mienia) jak i prawne (przede wszystkim związane z wyrokiem zapadłym przed sądem amerykańskim).

Ustawaz dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego.Dz.U. 1997 Nr 89, poz. 555; Dz.U.1999 Nr 83, poz. 931; Dz.U.2000 Nr 62, (...)
Ustawaz dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego.Dz.U. 1997 Nr 89, poz. 555; Dz.U.1999 Nr 83, poz. 931; Dz.U.2000 Nr 62, (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opÅ‚aty sÄ…dowe. Co bÄ™dzie droższe?WiÄ™cej zapÅ‚acisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujÄ…cych (...) »
Czy przy obliczaniu zachowku uwzględnia się darowizny uczynione przez spadkodawcę? ...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.