Zarządzanie majątkiem dziecka

Pytanie: Mąż zginął tragicznie w wypadku drogowym w czerwcu br. W drodze nabycia spadku po zmarłym mężu, ja i moja 3-letnia córka odziedziczyłyśmy samochód osobowy, w częściach po 1/2 każda. Czy mogę sprzedać samochód bez zgody sądu opiekuńczego - czy dyspozycja ta nie przekracza zwykłego zarządu majątkiem mojej córki?

Odpowiedź:

Z opisu sytuacji wynika, iż sąd wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, nie nastąpił jednak jeszcze dział spadku. Także przed podziałem spadku można zbywać jego składniki. Do zbycia przedmiotu należącego do majątku spadkowego konieczna jest zgoda wszystkich spadkobierców. Według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd nad majątkiem dziecka. Art. 101§3 kro stanowi, że rodzice nie mogą bez zgody Sądu dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Pojęcie tych czynności nie zostało nigdzie zdefiniowanie, kryterium to nie może być również oceniane bezwzględnie, w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego. Za czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu uznać można czynności bezpośrednio rozporządzające lub zobowiązujące do rozporządzenia, a dotyczące zbycia substancji majątku, w tym wypadku samochodu. Ocena czy zbycie samochodu jest czynnością przekraczającą czynności zwykłego zarządu zależy od wielu czynników. Wedle wyroku Sądu Najwyższego, miernikiem jest tu ciężar gatunkowy dokonywanej czynności, jej skutki w sferze majątku dziecka, wartość danego przedmiotu oraz szeroko pojęte dobro dziecka. W tym wypadku, nie mając bardziej szczegółowych danych dotyczących całości majątku dziecka, należy polecić jednak zwrócenie się do sądu opiekuńczego o udzielenie stosownej zgody. Warto jednak dodać, że nawet czynność rozporządzająca (np. sprzedaż) składnikiem majątku małoletniego może być czynnością zwykłego zarządu. Dotyczy to sytuacji, gdy utrzymywanie danego przedmiotu w majątku jest niecelowe z gospodarczego punktu widzenia, np. gdy samochód wymaga kosztownych napraw lub matka nie ma prawa jazdy, a dziecko z oczywistych względów samo z samochodu nie może korzystać.