Pytanie: Czy można sprzedać swoją część spadku (w tym przypadku jest to nieruchomość w 1/6 części). Spadek jest po ojcu, w 4/6 otrzymała go macocha, a po 1/6 dzieci. Czy na taki ruch muszą się zgodzić wszyscy spadkobiercy?
Odpowiedź:
Zbycie udziału spadkowego jest dopuszczalne w świetle przepisów polskiego prawa cywilnego. W myśl art. 1051 kodeksu cywilnego, spadkobierca, który przyjął spadek, może zbyć go w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego. Uważa się jednak, iż przepis ten nie dotyczy sytuacji, kiedy zbycie odnosi się do rozporządzenia udziałem w przedmiocie należącym do spadku. Wydaje się bowiem, iż z taką sytuacją mamy tutaj do czynienia - spadkobierca chce rozporządzić 1/6 udziału w nieruchomości wchodzącej w skład spadku. Prawdę mówiąc jest to bardzo kontrowersyjne zagadnienie w doktrynie prawa spadkowego, w praktyce mogą pojawiać się trudności w ocenie zawartej przez strony umowy i przyporządkowaniu jej do zakresu umów, o których mowa w art. 1051 kc, bądź też art. 1035 i 1036 kc (rozporządzenie udziałem w przedmiocie należącym do spadku). Ma to olbrzymie konsekwencje praktyczne, bowiem w pierwszym przypadku zbycie może dokonać się bez zgody pozostałych spadkobierców, w drugim zaś wymaga ich zgody.
Należy raczej uznać, iż do opisywanej w pytaniu sytuacji winno się zastosować przepisy art. 1035 i 1036 kc. W myśl pierwszego z nich, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, powstaje wspólność majątku spadkowego i stosuje się do niej przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Ma to istotny skutek w zakresie rozporządzaniem udziałem w przedmiocie należącym do spadku. Art. 1036 kc stanowi bowiem wyraźnie, iż spadkobierca może za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzić udziałem w przedmiocie należącym do spadku. W braku zgody któregokolwiek z pozostałych spadkobierców rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienie współspadkobiercy na podstawie przepisów o dziale spadku.
Zbycie udziału stanowiącego 1/6 nieruchomości winno nastąpić w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego. W tej samej formie winna wyrazić się również zgoda pozostałych spadkobierców, przy czym zgoda ta może być wyrażona przed dokonaniem czynności zbycia, równocześnie z jej dokonaniem lub po zawarciu umowy zbycia. W wyniku zawarcia umowy nabywca stanie się następcą prawnym zbywającego w zakresie określonego prawa majątkowego (udział w 1/6 nieruchomości) - jest to tzw. sukcesja singularna. Brak zgody pociąga zaś za sobą jedynie bezskuteczność czynności w stosunku do współspadkobierców, którzy nie wyrazili zgody na zbycie (nie oznacza nieważności czynności prawnej). Jeżeli zatem w drodze działu spadku sąd przyzna całą nieruchomość na własność np. jednego ze współspadkobierców, uprawnienia nabywcy ograniczą się do żądania spłaty pieniężnej. W braku zgody dział spadku można przeprowadzić tak, jakby rozporządzenia udziałem w przedmiocie należącym do spadku w ogóle nie było.

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks CywilnyDz.U. z 64 Nr 16, poz. 93; Dz. U. z 1971 Nr 27, poz. 252; Dz. U. z 1976 Nr 19, poz. (...)
Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?Pod pojęciem spadku kryje się ogół praw i obowiązków zmarłego, które przechodzą na spadkobierców (...)
Codziennie nowa bezpłatna porada!
Usuwanie danych osobowych z internetu. Będzie łatwiejJeśli administrator nie zgodzi się na ich skasowanie, narazi się na karę sięgającą (...) »
Jakie prawa nie mogą podlegać dziedziczeniu, według przepisów Kodeksu cywilnego?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.