Przepisy prawa spadkowego zawierają wyraźne wyliczenie przyczyn, z powodu których testament należy uważać za nieważny. Katalog ten obejmuje m.in. braki formalne, naruszenie zakazu sporządzania testamentów wspólnych, brak zdolności testowania po stronie spadkodawcy, brak zachowania osobistego charakteru rozrządzenia majątkowego (rozrządzeniem nazywa się dokonanie przesunięcia majątkowego za pomocą testamentu), a także tzw. wady oświadczenia woli. Wady owe, będące przedmiotem niniejszego omówienia, różnią się nieco na gruncie prawa spadkowego od wad uregulowanych w zasadach ogólnych prawa cywilnego. Dość rzec, że właściwe przepisy stanowią, iż nieważny jest testament, jeżeli został sporządzony:
Czym jest stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli?
Brak świadomości lub swobody w podjęciu decyzji i wyrażeniu woli zawsze skutkuje nieważnością czynności prawnej, a zatem także i testamentu. Przykładowe wyszczególnienie w przepisach przyczyn wyłączających świadomość lub swobodę ogranicza się do wskazania choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Podstawą zatem nieważności testamentu z powodu charakteryzowanej wady może być także występujący po stronie spadkodawcy stan upojenia alkoholowego, stan odurzenia narkotycznego, stan nieprzytomności spowodowany wysoką gorączką, zespół demencji starczej, stan transu hipnotycznego itp.
Wyraźnie zaznaczyć należy, iż nie może sporządzić testamentu osoba ubezwłasnowolniona (dokument przez nią sporządzony nie będzie uznany za testament). Natomiast osoba chora psychicznie, nawet pozostająca w zakładzie dla umysłowo chorych, może skutecznie sporządzić ważny testament. Warunkiem ważności takiego testament jest, by testator w momencie jego sporządzania miał pełną świadomość, że dokonuje rozrządzenia majątkowego, i by nie była ograniczona jego swoboda w powzięciu decyzji i wyrażeniu ostatniej woli.

Przyczyny nieważności testamentuPolskie prawo spadkowe w odniesieniu do dokonywania rozrządzeń majątkowych na wypadek śmierci stoi na gruncie zasady swobody (...)
USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks CywilnyDz.U. z 64 Nr 16, poz. 93; Dz. U. z 1971 Nr 27, poz. 252; Dz. U. z 1976 Nr 19, poz. (...)
Zostałam spadkobiercą testamentowym. Zapisano mi dom, który wcześniej kupiłam umową przedwstępną. Odrzucić testament, czy go unieważnić?
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
W jaki sposób powinien zostać sporządzony testament w formie aktu notarialnego? ...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.