Jaką rolę w postępowaniu spadkowym pełni wykonawca testamentu?

W jaki sposób powołać wykonawcę testamentu?

Powołanie wykonawcy testamentu jest jednym z postanowień testamentowych, tym samym może zostać dokonane jedynie w testamencie. Oczywiście bez znaczenia jest forma testamentu. Należy jednak mieć na uwadze, iż nieważność testamentu z jakiegokolwiek powodu pociągnie za sobą także nieważność ustanowienia wykonawcy.

Kto może być wykonawcą testamentu?

Testator ma w zakresie wyboru osoby, którą chce ustanowić wykonawcą testamentu, pełną swobodę. Może więc wedle swego uznania wskazać zarówno na spadkobiercę, jak i zapisobiercę, a nawet na osobę trzecią, niepowołaną do dziedziczenia ani nie będącą uprawnioną z tytułu zapisu. Ustawa nakładu wszak jedno ograniczenia, a mianowicie wykonawcą testamentu może być jedynie osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, tzn. jest pełnoletnia i nie została ubezwłasnowolniona (ani nie toczy się przeciwko niej postępowanie o ubezwłasnowolnienie).

Czy osoba, powołana do pełnienia obowiązków wykonawcy testamentu, może się od tych obowiązków uchylić?

Osoba wskazana przez testatora do pełnienia funkcji wykonawcy testamentu może bez podania przyczyn odmówić przyjęcia tego obowiązku. W tym celu powinna w sądzie spadku oświadczyć ustnie do protokołu albo w piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, że odmawia przyjęcia włożonego na nią obowiązku (może także uchylić się od obowiązku przez pełnomocnika). W razie braku jakiegokolwiek oświadczenia uznaje się, iż osoba przyjęła rolę wykonawcy testamentu.

Jakie prawa przysługują wykonawcy i jakie obowiązki na nim ciążą?

Określenie pozycji prawnej wykonawcy testamentu, jego uprawnień i obowiązków, należy do kompetencji testatora, który może w tym zakresie uregulować status wykonawcy bardzo szczegółowo (nawet wskazując konkretne czynności, jakie ma podjąć wykonawca).