Pytanie: Zostałam wezwana przez sąd w charakterze świadka w sprawie o "niespisanie treści testamentu ustnego". Rzeczywiście, słyszałam jak ex mąż matki mojej znajomej (w chwili śmierci byli rozwiedzeni) napomknął, iż chciałby zostawić swoje mieszkanie owej znajomej w przypadku śmierci. Nie użył jednak słowa "testament" lecz jedynie napomknął, że nie ma spadkobierców, a ona była jedyna osobą, która zwraca się do niego "tato". Czy rzeczywiście był to "testament ustny" i czy ma jakiekolwiek znaczenie prawne?
Odpowiedź:
Testament ustny jest najczęściej występującą w praktyce formą szczególną testamentu. Stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu ustnego wymaga jednak szczególnie wnikliwego badania, czy zachowane zostały wszystkie wymagania ważności takiego testamentu określone przepisami kodeksu cywilnego. Testament ustny może zostać sporządzony w jednej z trzech sytuacji: 1) gdy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy 2) gdy okoliczności szczególne uniemożliwiają skorzystanie ze zwykłej formy testamentu 3) gdy okoliczności szczególne bardzo utrudniają skorzystanie ze zwykłej formy testamentu. Wystąpienie jednej z tych okoliczności jest wystarczające. Słowo "testament" nie musiało jednak zostać użyte przez spadkodawcę w momencie wyrażania jego ostatniej woli. W przypadku ich wystąpienia spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie. Oznacza to, że ma on w obecności świadków wyraźnie stwierdzić, co i komu przeznacza. Oświadczenie to musi zostać jednak złożone przy jednoczesnej obecności co najmniej 3 świadków (świadków tych może być więcej, gdyż przepis określa jedynie minimalną ich liczbę, nie może być ich jednak mniej). Jeżeli więc w chwili śmierci ex męża matki znajomej obecna była tylko jedna osoba nie możemy mieć do czynienia z testamentem ustnym. Treść testamentu ustnego musi być ponadto przez kogoś stwierdzona. Ustawa przewiduje dwa terminy i dwa sposoby stwierdzenia treści testamentu ustnego. Po pierwsze, jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz miejsca i daty sporządzenia pisma, a pismo to podpiszą spadkodawca i dwóch świadków albo wszyscy świadkowie. Po drugie, gdy treść testamentu nie została w powyższy sposób stwierdzona, sąd może w ciągu sześciu miesięcy od otwarcia spadku ustalić treść testamentu na podstawie zgodnych zeznań przynajmniej dwóch świadków. Brak prawidłowego, zgodnego z wymaganiami ustawy, stwierdzenia treści testamentu ustnego prowadzi do jego bezskuteczności.

Treść i forma testamentów szczególnychJakie są rodzaje testamentów szczególnych? Przepisy kodeksu cywilnego przewidują trzy formy testamentu szczególnego: testament (...)
Jak odwołać testament?Jakie są skutki odwołania testamentu? Testament jest odwołalny. Spadkodawca może więc w każdej chwili go odwołać lub (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Poczta Polska straci monopol, ale jeszcze nie terazTylko ona dostarczy emerytom przekazy pieniężne. Zachowa również wyłączność (...) »
W jaki sposób powinien zostać sporządzony testament w formie aktu notarialnego? ...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.