Pytanie: Przedmiotem spadku byłoby mieszkanie w Warszawie. Mieszkanie zostało wykupione z pieniędzy moich i brata w 2001 przez ojca (nie jest to udokumentowane), który był głównym lokatorem. Ojciec wyprowadził się i zamieszkuje z przyjaciółką. Ja jestem na stałe za granicą, a w mieszkaniu jest mój brat, który płaci czynsz od 2001 roku. Ojciec podupada na zdrowiu czasami zapominając co się wydarzyło i kto zapłacił za mieszkanie. Duży wpływ na niego ma przyjaciółka i dla tego obawiamy się, że Ojciec może to mieszkanie jej podarować lub sprzedać bez naszej wiedzy. 1) Czy Ojciec jako prawny właściciel ma możliwość sprzedania mieszkania bez naszej wiedzy i zgody 2) Czy Ojciec może sporządzić testament przepisując wszystko co posiada przyjaciółce? 3) Czy może sporządzić darowiznę? 4) Czasami myśli logicznie i mówi, że przepisze na nas mieszkanie za pewna opłatą. Około pół roku temu Ojciec przeżył zawał serca. Co by się stało, gdyby on teraz nagle umarł? 5) Jakie są opcje dla mnie i brata?
Odpowiedź:
Według przepisów kodeksu cywilnego właściciel może, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego korzystać z rzeczy i nią rozporządzać.
Skoro więc ojciec jest ujawnionym w księdze wieczystej właścicielem lokalu mieszkalnego, to może lokalem tym swobodnie dysponować, bez względu na to, kto w nim mieszka i kto wyłożył pieniądze na jego zakup. Oczywiście ojciec może też "przepisać" za życia mieszkanie na dzieci za opłatą. Umowa taka będzie po prostu umową sprzedaży. Może także sprzedać je lub darować bez wiedzy i zgody dzieci innej osobie, jak i swobodnie rozrządzić nim w testamencie, ustanawiając swoją przyjaciółkę jedyną spadkobierczynią.
W razie nagłej śmierci ojca, bez wcześniejszego sporządzenia testamentu, dojdzie do dziedziczenia ustawowego, co oznacza, że spadkobiercami zostaną jego krewni. Spośród nich w pierwszej kolejności powołani do spadku są małżonek i dzieci. Jeśli nie ma małżonka, dziedziczą dzieci w częściach równych. Osobom niespokrewnionym, choćby pozostawałyby ze spadkobiercą w konkubinacie, nic ze spadku nie przysługuje. W razie zaś sporządzenia testamentu, w którym ojciec zapisałby cały swój majątek przyjaciółce, pomijając dzieci, powstaje po ich stronie roszczenie o tzw. zachowek, tj. część spadku. Roszczenie to przysługuje przeciwko spadkobiercy testamentowemu (przyjaciółce).
W sytuacji gdy ojciec podupadł na zdrowiu (zapomina o pewnych sprawach, nie do końca kieruje swoim postępowaniem) dokonywane przez niego czynności prawne można uznać za nieważne na podstawie przepisów o wadach oświadczenia woli. Dotyczy to zarówno testamentu, jak i umowy darowizny. Zarzut nieważności czynności prawnej podjętej w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli może podnieść każdy, musi on jednak zostać w procesie udowodniony. Jeśli zaś czynność prawna została dokonana pod wpływem groźby lub błędu wywołanego podstępnie przez osobę trzecią (np. przyjaciółkę) to osoba, która takiej czynności dokonała, może się sama uchylić od jej skutków prawnych w określonym terminie.
Prosimy także o zapoznanie się z treścią artykułu
Porządek dziedziczenia, czyli kto i w jaki sposób dziedziczy po zmarłym, jeśli nie pozostawił on testamentu?

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks CywilnyDz.U. z 64 Nr 16, poz. 93; Dz. U. z 1971 Nr 27, poz. 252; Dz. U. z 1976 Nr 19, poz. (...)
Kiedy przedawnia się roszczenie o zachowek?Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. W oparciu o nią spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego (...)
Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
Jaka jest wysokość zachowku, przysługującego osobom najbliższym spadkodawcy? ...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.