Spadek dla dzieci

Odpowiedź:

Do dziedziczenia dochodzi się na mocy ustawy albo testamentu. W kręgu spadkobierców ustawowych, jeżeli żyją dzieci, znajdują się dzieci i małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych, ale udział małżonka nie może być mniejszy niż ¼ spadku. Sytuacja dzieci spadkodawcy nie różni się bez względu na to, z którego małżeństwa pochodzą albo czy są to dzieci pozamałżeńskie. Były małżonek spadkodawcy nie dziedziczy po nim z ustawy, tak samo małżonek pozostający w separacji. W razie nieotrzymania należnego udziału spadkowego spadkobiercom, którzy byliby powołani do spadku z ustawy należy się zachowek. Uzyskanie roszczenia o zachowek następuje bez względu na to kto i przez jaką czynność prawną uzyskał przysporzenie majątkowe kosztem majątku spadkodawcy (tak również w Wyroku Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 13 lutego 2004 r. II CK 444/2002). W szczególności gdyby spadkodawca darował cały swój majątek żonie, bez względu na to ile lat po tym fakcie umrze, jego dzieci mają roszczenie do żony o zapłatę należnego zachowku. Spadkobiercy nie otrzymają zachowku tylko wtedy, gdy obdarowany nie jest już wzbogacony (np. porzucił ruchomości) albo gdy zostali wydziedziczeni lub zrzekli się spadku w drodze umowy w formie notarialnej ze spadkodawcą. Należy przy tym pamiętać, że spadkobiercy nie uzyskają świadczenia od obdarowanej osoby obcej (nie będącej w kręgu spadkobierców ustawowych), jeżeli darowizna na jej rzecz została dokonana więcej niż 10 lat przed śmiercią spadkodawcy. Dlatego gdyby spadkodawca dokonał darowizny więcej niż 10 lat przed śmiercią na rzecz swojej żony i nawet tuż przed śmiercią rozwiódł się to spadkobiercy nie uzyskają od niej świadczenia, ponieważ jest ona wtedy osobą niebędącą spadkobiercą (art. 994 par 1 Kc). Wysokość zachowku to połowa udziału, który by przypadał spadkobiercy z mocy ustawy, a jeżeli spadkobierca jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni ¾ udziału. Na zachowek zalicza się darowizny uczynione przez spadkodawcę temu, kto jest uprawniony do zachowku oraz koszty wychowania i wykształcenia, jeżeli przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku (np. koszty wykształcenia uniwersyteckiego poniesione przez małorolnego rolnika). Do spadku nie wchodzi połowa majątku wspólnego małżonków, bo z chwilą śmierci męża staje się ona wyłączną własnością żony.