Rozmowa z Zofią Czepulis-Rutkowską, dyrektorem Departamentu Współpracy Międzynarodowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:
Przyjęło się uważać, że polska reforma emerytalna wzorowana była na modelu chilijskim. Jak było naprawdę?
Reforma systemu emerytalnego w Chile była pionierska i jednocześnie całościowa. System finansowany repartycyjnie zastąpiono całkowicie systemem kapitałowym. Powstał tylko jeden, w pełni prywatny, filar. Było to możliwe z przyczyn ekonomiczno-politycznych. Uznaje się, że przyczyną polityczną były rządy junty wojskowej. Charakter tej władzy powodował, że opozycja oraz obywatele nie sprzeciwiali się zmianom. Jednocześnie w tym czasie gospodarka chilijska rozwijała się bardzo dynamicznie. Dlatego też, mimo że nowy system został odgórnie narzucony, istniało społeczne przyzwolenie na reformę. Należy również pamiętać o konstrukcji tego systemu, który objął relatywnie niewielką część społeczeństwa. Na przykład zostali z niego wyłączeni wojskowi i osoby prowadzące niewielkie firmy - a ten typ działalności przeważał w gospodarce.
Reformy idące w kierunku wprowadzania obowiązkowego filaru kapitałowego w wielu krajach były inspirowane reformą chilijską. Obecnie w Chile przeprowadzono przebudowę dotychczasowego sytemu emerytalnego. Reformuje się zreformowany system, dostosowując go potrzeb społeczno-ekonomicznych.
Czy polityka była równie ważna w momencie powstawania sytemu zabezpieczenia społecznego?
Oczywiście. Wprowadzenie systemu zabezpieczenia społecznego pod koniec XIX w. przez kanclerza Niemiec Ottona von Bismarcka było swoistym "kupowaniem" klasy robotniczej. Tak więc czynnik polityczny absolutnie nie został wymyślony i wprowadzony dopiero przy reformie chilijskiej. Jest on obecny zawsze, co można zaobserwować również u nas na przykładzie chociażby przywilejów emerytalnych dla wybranych grup zawodowych.
Wróćmy jednak do pierwszego pytania o polską reformę emerytalną.
Nasza reforma została zainspirowana rozwiązaniami chilijskimi, ale niecałkowicie na nich oparta. Wzięto pod uwagę przede wszystkim nowe idee panujące w tym okresie w polityce społecznej. Generalna koncepcja polegała na wzięciu przez samych ubezpieczonych odpowiedzialności za swój los, na przykład za sytuację ekonomiczną w okresie starości.

Jesteśmy prawnikami specjalizującymi się w różnych dziedzinach prawa. Nasz Zespół tworzą aktywni zawodowo profesjonaliści, posiadający wieloletnie doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej szerokiemu gronu Klientów.
Newsletter
Nowe opłaty sądowe. Co będzie droższe?Więcej zapłacisz za nabycie spadku czy kserowanie dokumentów znajdujących (...) »
W jaki sposób wypłacane są świadczenia emerytalne dla osób uprawnionych?...
Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.