Prawo do emerytury rolniczej

Pytanie: Jakie aktualnie muszą być spełnione warunki, aby małżeństwo prowadzące gospodarstwo rolne (od ok 45 lat) mogło dostać emeryturę? Wiadome mi jest, że aby ją dostać, muszą przepisać gospodarstwo na np. dzieci, wnuki. Czy jeżeli sprzedadzą ziemię zostawiając sobie siedlisko, to również dostaną emeryturę?

Odpowiedź:

Zakładamy, iż pytanie dotyczy tzw. "umowy z następcą" uregulowanej ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników. Umowa ta polega na tym, iż rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę) własność (udział we współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne postanowienia, w szczególności dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po przeniesieniu przez rolnika własności gospodarstwa rolnego na następcę. Umowa z następcą powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Nie jest to jednak jedyna możliwość uzyskania przez rolnika prawa do emerytury. Jest to jedynie jedna z możliwości rozporządzenia przez rolnika (bądź na przykład małżeństwo rolników) swoim gospodarstwem rolnym. Zgodnie z powołaną już wcześniej ustawą ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika. Natomiast świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są: 1) emerytura rolnicza lub renta inwalidzka rolnicza, 2) renta rodzinna, 3) emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, 4) dodatki do emerytur i rent, 5) zasiłek pogrzebowy. Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny; wiek emerytalny kobiety wynosi 60 lat, a mężczyzny 65 lat, 2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartałów. Emerytura rolnicza przysługuje także ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek 55 lat, jeśli jest kobietą, albo 60 lat, jeśli jest mężczyzną, 2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 120 kwartałów, 3) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (jeżeli zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej jest spowodowane wywłaszczeniem gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, ich zbyciem na cel uzasadniający wywłaszczenie albo trwałym wyłączeniem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, użytków rolnych z produkcji rolniczej z przyczyn niezależnych od rolnika, warunek przewidziany w pkt 2 uważa się za spełniony, jeżeli rolnik podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 50 kwartałów). Z powyższego wynika, że jeżęli małżeństwo spełniają łącznie warunki z jednaj bądź też drugiej grupy, to prysługuje im prawo do emerytury rolniczej (wynika z tego też, iż umowa z następcą nie jest niezbędna, może to być jedynie jedna z form zaprzestania przez rolników prowadzenia gospodarstwa).