Kontrola ZUS

Odpowiedź:

Zagadnienia dotyczące kontroli wykonywania zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych przez płatników składek są regulowane ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z tą ustawą kontroli dokonują inspektorzy ZUS. W myśl art. 87 ustawy, w trakcie przeprowadzania kontroli inspektor kontroli Zakładu ma prawo: 

• badać wszelkie księgi, dokumenty finansowo-księgowe i osobowe oraz inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli; 

• dokonywać oględzin i spisu składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności z tytułu składek; 

• zabezpieczać zebrane dowody; 

• żądać udzielania informacji przez płatnika składek i ubezpieczonego; 

• legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości, jeśli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli; 

• przesłuchiwać świadków; 

• przesłuchiwać płatnika składek i ubezpieczonego, jeżeli z powodu braku lub po wyczerpaniu innych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla postępowania kontrolnego. 

Inspektor kontroli Zakładu wykorzystuje dla celów kontroli informacje zawarte na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek. 

Tak więc inspektor może żądać nie tylko dokumentów bezpośrednio związanych z zatrudnieniem, lecz również szeregu innych dokumentów związanych z zakresem kontroli.

Zgodnie z art. 88 ustawy, płatnik składek jest obowiązany: 

• udostępnić wszelkie księgi, dokumenty i inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli, które są przechowywane u płatnika oraz u osób trzecich w związku z powierzeniem tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów; 

• udostępniać do oględzin składniki majątku, których badanie wchodzi w zakres kontroli, jeżeli zalegają z opłatą należności z tytułu składek; 

• sporządzić i wydać kopie dokumentów związanych z zakresem kontroli i określonych przez inspektora kontroli Zakładu; 

• zapewnić niezbędne warunki do przeprowadzenia czynności kontrolnych, w tym udostępnić środki łączności, z wyjątkiem środków transportowych, oraz inne niezbędne środki techniczne do wykonania czynności kontrolnych, którymi dysponuje płatnik; 

• udzielać wyjaśnień kontrolującemu; 

• przedstawić tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji finansowo-księgowej i osobowej przedłożonej przez płatnika składek.