Praca w firmie nie mającej w Polsce siedziby

Pytanie: Firma z siedzibą na Cyprze a w Polsce tylko z rejestracją VAT (bez siedziby, biura, adresu w Polsce) chce zatrudnić na terenie Polski osobę na umowę zlecenie do wypełniania formularzy do urzędów. W jaki sposób rozliczana będzie ta osoba wobec ZUS? Czy zastosowanie mogą mieć polskie przepisy ubezpieczeniowe?

Odpowiedź:

Zakładamy, że spółka opisana w pytaniu zamierza zatrudnić osobę zamieszkałą w Polsce. Przedstawiona odpowiedź jest oparta o informacje przekazywane przez ZUS. W opisywanej sytuacji należy sięgnąć do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/ 71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin, przemieszczających się we Wspólnocie. Podstawową zasadą wyrażoną w tym rozporządzeniu jest zasada stosowania ustawodawstwa jednego państwa. Zgodnie z ogólną zasadą (są od niej wyjątki, np. gdy pracownik jest zatrudniany w kilku krajach), stosuje się prawo państwa miejsca wykonywania zatrudnienia. Zatem, zgodnie z tą zasadą, pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa podlega jego ustawodawstwu, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego. Zgodnie z informacjami prezentowanymi przez ZUS, pod pojęciem pracownika będziemy także rozumieć zleceniobiorcę. Zakładając, że w opisywanym przypadku pracownik nie będzie zatrudniony gdzie indziej, ani nie będzie wykonywał działalności gospodarczej (czyli, że nie zachodzą wyjątki wymienione w rozporządzeniu), należy stosować polskie przepisy. Pracodawcy zagraniczni z państw członkowskich Unii będący płatnikami składek, niemający w Polsce siedziby ani przedstawicielstwa, obsługiwani są wyłącznie przez I Oddział ZUS w Warszawie.