Z dniem 1 stycznia 2007 r. zmianie uległy zasady opodatkowania sprzedaży
nieruchomości.
Nieruchomości nabyte przed tą datą podlegają opodatkowaniu na starych zasadach zryczałtowanym 10% podatkiem. Dochody osiągnięte przy sprzedaży mieszkania lub domu nabytego po 1 stycznia 2007 r. obłożone są natomiast 19% podatkiem dochodowym.
Ustawodawca wprowadził jednak zwolnienie, skutkujące brakiem obowiązku zapłaty podatku z tytułu sprzedaży tych
nieruchomości.
Zasadą jest, że jeżeli do zbycia
nieruchomości lub mieszkania nabytych po 1 stycznia 2007 r. dojdzie przed upływem pięciu lat od nabycia lub wybudowania, trzeba zapłacić fiskusowi podatek. Wysokość podatku została ustalona na poziomie 19% od uzyskanego dochodu ze zbycia (tj. kwoty uzyskanej ze zbycia pomniejszonej o określone koszty). Możliwe jest więc uniknięcie podatku w przypadku, gdy podatnik wstrzyma się ze sprzedażą
nieruchomości do upływu pięciu lat od nabycia (przy czym termin ten liczy się od końca roku w którym nabyto lub wybudowano nieruchomość).
Zwolnienia z zapłaty podatku (ulga meldunkowa)
Ustawodawca przewidział również inną możliwość uniknięcia podatku od sprzedaży
nieruchomości nabytych po 1 stycznia 2007 r. wówczas, gdy sprzedaż nastąpiła przed upływem pięcioletniego okresu. Dla skorzystania ze zwolnienia wymagane jest jednak spełnienie kilku warunków.
Zwolnienie dotyczy przychodów z odpłatnego zbycia:
1. budynku mieszkalnego lub jego części lub udziału w budynku,
2. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4. prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.
Bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia pozostaje forma w jakiej podatnik dokonał odpłatnego zbycia
nieruchomości np. sprzedaż, zamiana itp. - nie ma to wpływu na prawo do korzystania ze zwolnienia. Również forma wcześniejszego nabycia zbywanej
nieruchomości nie wpływa na stosowanie ulgi. Podatnik mógł więc samodzielnie wybudować zbywaną nieruchomość, kupić ją lub uzyskać w formie darowizny, dziedziczenia albo zamiany.
Zameldowanie jako warunek zwolnienia
Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest
zameldowanie w budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia (stąd potoczna nazwa zwolnienia - ulga meldunkowa).
Przepisy nie wskazują momentu, od którego należy liczyć 12 miesięczny okres zameldowania. Z ulgi meldunkowej mogą więc korzystać również podatnicy, którzy byli zameldowani w zbywanej
nieruchomości przed nabyciem domu lub mieszkania. Do okresu tego należy również wliczać okres zameldowania podatnika przed 1 stycznia 2007 r. (data wprowadzenia ulgi nie ma tu znaczenia). Podkreślić jednak należy, że do skorzystania z ulgi konieczne jest
zameldowanie przez wskazany okres na pobyt stały.
Meldunek na pobyt czasowy, bez względu na długość jego trwania, nie uprawnia do ulgi meldunkowej.
W praktyce pojawiały się odmienne interpretacje do do sposobu obliczania okresu zameldowania koniecznego do skorzystania z ulgi.
Ministerstwo Finansów oraz organy podatkowe dotychczas konsekwentnie wskazywały jednak, że do okresu uprawniającego do skorzystania z ulgi nie można zaliczać okresu zameldowania podatnika przed 2007 r. oraz wskazywały, że okres ten należy liczyć najwcześniej od dnia nabycia lokalu (czyli od daty zawarcia aktu notarialnego nabycia nieruchomości).
Sądy administracyjne wskazywały, natomiast, że dla skorzystania z ulgi kluczowy jest fakt zameldowania, a nie nabycia
nieruchomości. Uprawnionym do ulgi jest więc podatnik, który zameldowany był przez okres roku, nawet jeżeli właścicielem
nieruchomości pozostawał przez okres krótszy niż 12 miesięcy.
Obecnie stanowisko Ministerstwa Finansów uległo gruntownej zmianie. 20 lutego 2008 r. wydana została interpretacja (DD2/033/0557/SKT/07/1682), w której Ministerstwo potwierdza, że do okresu zameldowania należy doliczać okres sprzed 1 stycznia 2007 r. oraz okres poprzedzający nabycie zbywanej
nieruchomości. Powołana interpretacja, kierowana do urzędów i izb skarbowych, eliminuje wszelkie wątpliwości co do zakresu ulgi meldunkowej. Interpretacja powinna być respektowana przez podległe organy podatkowe.
W praktyce oznacza to możliwość zbycia
nieruchomości nawet następnego dnia po jej nabyciu, co przy spełnieniu warunku wcześniejszego zameldowania przez okres roku przed datą zbycia, uprawnia podatnika do skorzystania z ulgi meldunkowej i uniknięcia zapłaty podatku dochodowego z tytułu tej czynności.
Podstawa prawna:
Art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 21 ust. 1 pkt 126, ust. 21, ust 22 oraz art. 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. ze zm.)
Art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588 z 2006 r.)