Agencja Nieruchomości Rolnych na półmetku – uwarunkowania dalszej prywatyzacji

W ubiegłym roku poziom trwałego rozdysponowania nieruchomości (sprzedaż i inne formy rozdysponowania związane z przeniesieniem prawa własności) przejętych do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przekroczył połowę. Według stanu na 31 grudnia 2007 r. Agencja Nieruchomości Rolnych, z przejętych 4 723,1 tys. ha, sprzedała 1 798 tys. ha, nieodpłatnie przekazała (głównie na rzecz Lasów Państwowych, kościelnych osób prawnych, jednostek samorządu terytorialnego i innych uprawnionych podmiotów) 314,4 tys. ha, wniosła aportem do spółek prawa handlowego 15,9 tys. ha, przekazała na podstawie ustawy prawo wodne wody i grunty pokryte wodami o pow. 95,9 tys. ha regionalnym zarządom gospodarki wodnej i marszałkom województw oraz rozdysponowała trwale w innych formach 23,3 tys. ha. Jako trwale rozdysponowane uznać należy także grunty o pow. 166,2 ha określane jako „obce grunty w Zasobie" (grunty, które z mocy prawa przeszły w zarząd lub na własność innych podmiotów, lecz nie zostały jeszcze protokolarnie przekazane - głównie grunty pokryte wodami). Z Zasobu ubyło więc 2 413,7 tys. ha, tj. 51% przejętych gruntów.

Przedstawione dane wskazują, że prywatyzacja gruntów Zasobu opiera się głównie na sprzedaży, która objęła blisko ¾ powierzchni trwale rozdysponowanej (74,4%). Sprzedaż będzie również warunkowała dalsze tempo przemian własnościowych na rynku państwowej ziemi rolnej. Mając na uwadze fakt, iż druga najważniejsza forma rozdysponowania nieruchomości, stosowana przez ANR - dzierżawa, obejmuje obecnie 1 838,7 tys. ha, czyli ok. ¾ gruntów pozostających w Zasobie, a gruntów pozostających do rozdysponowania przez Agencję było na koniec ubiegłego roku 345,6 tys. ha, w najbliższych latach sprzedaż będzie się opierać na gruntach pochodzących z dzierżaw. Będą to nieruchomości zbywane na rzecz dotychczasowych dzierżawców w ramach pierwszeństwa nabycia, w trybie przetargowym, w tym w przetargach ograniczonych dla rolników indywidualnych powiększających gospodarstwa rodzinne (dotyczy to gruntów wyłączanych z większych obszarowo umów dzierżawy lub pochodzących z umów wygasłych bądź rozwiązanych) oraz w trybie pierwszeństwa w nabyciu, przysługującym byłym właścicielom i ich spadkobiercom.