Czy Europa czyni wystarczająco dużo, aby zwalczyć kryzys kredytowy?

(fot. Money.pl/Tomasz Brankiewicz)

27 maja 2009 r. odbyła się w Brukseli Konferencja Centrum Studiów Polityki Europejskiej oraz BUSINESSEUROPE nt. Czy Europa czyni wystarczająco dużo, aby zwalczyć kryzys kredytowy? Pretekstem stało się opublikowanie przez BUSINESSEUROPE raportu „Dostęp przedsiębiorstw do finansowania: europejski plan działań". Wśród panelistów znaleźli się znani profesjonaliści. Dyskusje odbyły się w dwóch sesjach.  

W pierwszym panelu poświęconym najpilniejszym posunięciom, które ułatwiałyby firmom dostęp do zewnętrznego finansowania, dyskutowano na temat niekonwencjonalnych kroków banków centralnych. Stawiano pytania: jaki powinien być zakres gwarancji państwowych, jak pobudzić finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw i jak wspomóc finansowanie handlu zagranicznego między europejskimi przedsiębiorstwami. 

W dyskusji zgodzono się, że rynki finansowe najgorsze mają już za sobą, dostęp do krótkoterminowej płynności jest dobry dzięki pomocy banków centralnych, w tym EBC i rządów, natomiast szwankuje dostęp do płynności długoterminowej. Nadal sparaliżowane są rynki sekurytyzacji aktywów (w uproszczeniu - komasowania i zastępowania niesprzedawalnych bankowych należności typu kredyty mieszkaniowe, długi na kartach kredytowych lub pożyczki samochodowe, obligacjami o standardowych kwotach i warunkach spłaty). Rynki obligacji korporacyjnych są otwarte, ale bardzo zmienne, więc finansowanie stało się drogie. Z dyskusji wynikało również, że europejskie firmy zapewniły sobie krótkoterminową płynność poprzez zgromadzenie gotówki, konsumenci wykazują sporą odporność na zjawiska kryzysowe, a proces pozbywania się nadmiernych zapasów jest bardzo zaawansowany. Niemniej, poprawa jest nadal krucha.

Wiele pytań w tym panelu padło pod adresem przedstawiciela EBC, który uzasadniał, dlaczego ten bank centralny nie zdecydował się, wzorem banków centralnych USA i Wielkiej Brytanii, na niekonwencjonalne posunięcia takie jak „ilościowe rozluźnienie" polityki pieniężnej, czyli de facto drukowanie pieniądza pod zastaw bezpośrednio przedstawianych obligacji korporacji i innych aktywów prywatnych.

EBC pragnie zachować swobodę prowadzenia polityki pieniężnej nastawionej na cel inflacyjny (2% r/r), dlatego chce oddzielić prowadzenie polityki pieniężnej od działań powstrzymujących kryzys.