Czy można osłabić inflację?

W czerwcu 2008 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o 4,6% (r/r). Był to kolejny miesiąc przyspieszania inflacji. Czy mamy do czynienia z inflacją generowaną tylko przez czynniki zewnętrzne, na które polityka NBP oraz polityka rządu nie mają wpływu? PKPP Lewiatan uważa, że istnieją rozwiązania, które mogłyby osłabić impulsy inflacyjne.

Główne składowe czerwcowego wzrostu to wzrost cen żywności (7,3% r/r), nośników energii (10% r/r) oraz paliwa (7,5% r/r). Symptomy takich tendencji inflacyjnych widzieliśmy już w czerwcu zeszłego roku, gdy inflacja wzrosła co prawda „tylko" o 2,6% (r/r), a jej głównymi komponentami były właśnie zmiany cen żywności (wzrost o 4,1 r/r), nośników energii (wzrost o 3,5% r/r) oraz paliwa (wzrost o 4,1% r/r).

Czy mamy jednak do czynienia z inflacją generowaną tylko przez czynniki zewnętrzne, na które polityka NBP oraz polityka rządu nie mają wpływu? Nie, bowiem inflacja bazowa wyniosła w czerwcu 2008 r. 2,2%, podczas gdy jeszcze rok temu wynosiła 1%. Zatem sprawa nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Czynniki zewnętrzne rzeczywiście mają wpływ na wzrost cen w Polsce.

Za dużą część inflacji, i to nie tylko w Polsce, odpowiada bowiem wzrost cen surowców - w ciągu ostatnich 6 lat (od lutego 2002 r. do lutego 2008 r. - źródło: Bank Goldman Sachs) ogólny wskaźnik cen surowców wzrósł o 288%, w tym ceny surowców energetycznych wzrosły ponad 3,5-krotnie, a ceny produktów rolnych o ponad 2,2 raza. Nie bez znaczenia są też klęski żywiołowe, których w ostatnich 2 latach było dużo i koncepcja wykorzystania biopaliw, która spowodowała spadek światowej produkcji zboża. Źródła tego wzrostu leżą również we wzroście popytu na surowce w tzw. krajach wschodzących (Chiny i Indie), które w latach 2000-2006 odpowiadały za ponad 30% przyrostu popytu na surowce. Na te źródła inflacji mamy ograniczone możliwości wpływu, ale nie jesteśmy tu zupełnie bezsilni. Polski rząd powinien podjąć na forum Unii Europejskiej dyskusję na temat zmiany wspólnej polityki rolnej tak, aby nie ograniczała ona podaży żywności. Niewydane w ten sposób pieniądze mogłyby wspierać np. edukację, szczególnie na obszarach wiejskich.