Funkcjonowanie systemu awansu zawodowego nauczycieli

Cel i zakres kontroli

Celem kontroli przeprowadzonej z inicjatywy NIK była ocena funkcjonowania systemu awansu zawodowego nauczycieli, jako istotnego elementu reformy oświatowej, w tym realizacji ustawowych zadań przez właściwe organy administracji rządowej, samorządu terytorialnego i dyrektorów szkół.

Kontrolą objęto 50 jednostek, w tym: Ministerstwo Edukacji Narodowej, siedem kuratoriów oświaty w siedmiu województwach: śląskim, lubelskim, warmińsko-mazurskim, łódzkim, wielkopolskim, mazowieckim i dolnośląskim, 14 jednostek samorządu terytorialnego oraz 28 publicznych szkół i zespołów szkół na terenie ww. województw.

Wyniki kontroli

Najwyższa Izba Kontroli ocenia pozytywnie funkcjonowanie systemu awansu zawodowego nauczycieli oraz realizację zadań w tym zakresie przez skontrolowane jednostki, mimo stwierdzenia nieprawidłowości. Wprowadzony w 2000 r. system awansu zawodowego nauczycieli spełnia najważniejsze cele, ponieważ przyczynił się do podwyższenia kwalifikacji zawodowych nauczycieli oraz umożliwił nauczycielom, którzy otrzymali kolejne stopnie awansu, uzyskanie wyższego wynagrodzenia.

Spośród zatrudnionych w 2007 r. ogółem 589.386 nauczycieli, 39,2% stanowili nauczyciele dyplomowani i 38,7% nauczyciele mianowani. W latach szkolnych 2000/01-2007/08 udział nauczycieli z wykształceniem wyższym magisterskim z przygotowaniem pedagogicznym wzrósł z 75% do 91%.

Według danych Ministerstwa Edukacji Narodowej nastąpił wzrost przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń nauczycieli z 1.885 zł w 2000 r. do 2.837 zł w 2007 r., co oznacza wzrost nominalny o ok. 50% (wzrost realny o około 27%).

Spośród 50 skontrolowanych jednostek w wystąpieniach pokontrolnych NIK tylko dwie szkoły uzyskały ocenę pozytywną, 15 - ocenę pozytywną z uchybieniami (cztery kuratoria, dwie j.s.t. i dziewięć szkół), 29 - ocenę pozytywną z nieprawidłowościami (MEN, trzy kuratoria, 12 j.s.t. i 13 szkół), a cztery szkoły uzyskały ocenę negatywną .

Badanie ankietowe, przeprowadzone w trakcie kontroli przez NIK wśród ponad 50% nauczycieli zatrudnionych w skontrolowanych szkołach wykazało, że ponad dwie trzecie ankietowanych bardzo dobrze lub dobrze oceniło funkcjonowanie systemu awansu zawodowego nauczycieli.