Ochrona konsumentów co do umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa

Niedawne orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczyło sporu o pożyczkę hipoteczną.

Zgodnie z prawem niemieckim od końca lat 80. bank finansował zakup starych mieszkań. Spółka Heinen & Biege GmbH, która pośredniczy w świadczeniu usług finansowych i usług związanych z nieruchomościami, zajęła się sprzedażą tych mieszkań i pośrednictwem w finansowaniu transakcji. Pracownik tej Spółki zaproponował małżeństwu Schulte przystąpienie do programu inwestycyjnego polegającego na zakupie nieruchomości finansowanej za pomocą kredytu. Mieszkanie przeznaczone na sprzedaż miało być zajęte przez osoby trzecie, a ze względów podatkowych jego zakup miał być w całości finansowany z pożyczki. Małżonkowie Schulte kupili mieszkanie. Umowa sprzedaży została podpisana u notariusza zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie krajowymi przepisami prawnymi. Wyłącznie w celu finansowania tego kupna małżonkowie Schulte zaciągnęli w banku pożyczkę, zabezpieczoną długiem gruntowym w tej samej wysokości obciążającym nabyte mieszkanie. Małżonkowie Schulte przyjęli osobistą odpowiedzialność za spłatę długu gruntowego i odnośnie do umowy pożyczki zgodzili się na natychmiastową, przymusową egzekucję z całości ich majątku, przyjeli na siebie również inne zobowiązania narzucone przez bank finansujący tę inwestycję. Po zawarciu wszystkich umów i ustanowieniu zabezpieczeń przewidzianych w umowie pożyczki bank na pisemne polecenie małżonków Schulte wypłacił całą kwotę pożyczki bezpośrednio spółce sprzedającej nieruchomość mieszkaniową. Z uwagi na niewykonanie zobowiązania do miesięcznej spłaty zgodnie z umową pożyczki bank wypowiedział tę umowę, zażądał natychmiastowego zwrotu pożyczki i ze względu na brak zapłaty przystąpił do przymusowej egzekucji tej umowy na podstawie aktu notarialnego. Następnie małżonkowie Schulte odstąpili od umowy pożyczki na podstawie przepisu krajowego i wnieśli do sądu powództwo przeciwegzekucyjne. Według prawa niemieckiego bowiem odstąpienie od umowy kredytu hipotecznego skutkuje anulowaniem umowy, a każda strona jest zobowiązana do zwrotu drugiej stronie otrzymanych świadczeń i wynagrodzenia za korzystanie aż do momentu odstąpienia.