Na odmowę wydania zaświadczenia o nie zaleganiu ze składkami można skarżyć się do sądu

Sprawa wszczęta na skutek odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu z opłacaniem składek jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 476 § 2 pkt 1 k.p.c.)

W uzasadnieniu SN najpierw wskazał, iż należy przesądzić, czy jest to sprawa cywilna i czy jakiś przepis szczególny nie wyłącza jej spod kompetencji sądów powszechnych. Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zaobserwować można - czytamy w uzasadnieniu - tendencję do szerokiego rozumienia pojęcia sprawy cywilnej. W postanowieniu z dnia 22 kwietnia 1998 r., I CKN 1000/97 (OSNC 1999, nr 1, poz. 6), Sąd Najwyższy uznał, że droga sądowa jest dopuszczalna, jeżeli powód opiera swoje roszczenia na zdarzeniach prawnych, które mogą stanowić źródło stosunków cywilnoprawnych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym (art. 1 k.p.c.), co ma i ten skutek, że poddane są one kontroli sądowej.

Zgodnie z art. 181 k.p.a. organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, a do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1 k.p.a. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Należy rozważyć zatem - pisze SN - czy kwestie wydawania zaświadczeń w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych podlegają innej kontroli odwoławczej, niż zaświadczenia wydawane w pozostałych sprawach na zasadach ogólnych (art. 1 pkt 4 oraz art. 117-119 k.p.a.).