Nie można odliczać VAT-u od czynności pozornych

15 lipca i 4 listopada 2008 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał skargę konstytucyjną Fabryki Mechanizmów Samochodowych POLMO Spółka Akcyjna dotyczącą zwrotu podatku od towarów i usług.

Skarżąca spółka złożyła w urzędzie skarbowym deklarację podatku od towarów i usług, VAT-7. Wykazała w niej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę zwrotu na rachunek bankowy podatnika. W następstwie tego przeprowadzono kontrole skarbową. Na podstawie zebranego materiału dowodowego dyrektor urzędu kontroli skarbowej uznał, że czynności zakupu i sprzedaży maszyn, urządzeń i narzędzi pomiędzy stronami uczestniczącymi w ich obrocie zostały zawarte dla pozoru by obejść przepisy prawa podatkowego i wykorzystać ulgi podatkowe. Ostateczną cenę miała zapłacić skarżąca spółka. Izba skarbowa po rozpatrzeniu odwołania utrzymała poprzednią decyzję. Wojewódzki sąd administracyjny a potem Naczelny Sąd Administracyjny oddaliły zażalenie. Zgodnie z kwestionowanym przepisem w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzające czynności, do których ma zastosowanie kodeks cywilny, faktury i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Mimo że przepis został uchylony w 2004 r. ze względu na konieczność ochrony konstytucyjnych wolności i praw skarżącego, orzeczenie w tej sprawie jest konieczne. Zdaniem skarżącej spółki przepis naruszał konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa. Zgodnie bowiem z konstytucją wszelkie podatki, które siłą rzeczy ograniczają własność, muszą być nałożone w drodze ustawowej. Tymczasem w chwili obowiązywania zakwestionowanego przepisu nie obowiązywała żadna norma o randze ustawowej, która zezwalałaby organom władzy publicznej na zakazanie odliczania podatku VAT ze względu na określone w nim okoliczności.