Uniemożliwienie zaskarżenia postanowienia w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych jest zgodne z Konstytucją

Zdaniem skarżącej spółki w tej sprawie dochodzi do niezgodnej z Konstytucją sytuacji, w której na odrzucenie przez sąd apelacyjny wniosku o wznowienie postępowania przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, natomiast na odmowę zwolnienia z kosztów sądowych - nie. Pomimo że sąd apelacyjny w postępowaniu o wznowienie orzeka merytorycznie jako sąd drugiej instancji, to w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów postępowania, sąd ten orzeka po raz pierwszy. Sytuacja taka godzi w konstytucyjne prawa i wolności obywatelskie w zakresie prawa do sądu i sprawiedliwego procesu. Strona ma bowiem prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji oraz do dwuinstancyjnego sądownictwa.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 394¹ par. 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w zakresie, w jakim uniemożliwia zaskarżenie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych wydanego po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że kwestionowany przepis nie narusza prawa do sądu, prawa do zaskarżania orzeczeń sądowych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania.

Trybunał uznał, iż sąd drugiej instancji, który orzeka po raz pierwszy w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania, nie może zostać uznany za sąd pierwszej instancji.