Czy będzie reforma między­narodowego postępowania cywilnego?

Czego dotyczą rządowe propozycje zmian w Kodeksie postępowania cywilnego?

Obecnie Sejm rozpatruje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Głównymi celami projektu są:

1. reforma zawartej w części czwartej Kodeksu postępowania cywilnego regulacji międzynarodowego postępowania cywilnego (między­narodowego prawa postępowania cywilnego) oraz

2. wprowadzenie do prawa polskiego, w tym przede wszystkim do Kodeksu postępowania cywilnego, przepisów uzupełniających i wykonujących regulacje rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. i rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r.

Proponowane zmiany odnoszą się przede wszystkim do jurysdykcji krajowej, przeprowadzania dowodów i doręczeń w sprawach z tzw. elementem zagranicznym oraz uznawania i stwierdzania wykonalności zagranicznych orzeczeń i ugód sądowych. Dotyczą również prowadzenia europejskich postępowań nakazowych oraz europejskich postępowań w sprawach drobnych roszczeń. Projekt zawiera także inne niezbędne zmiany przepisów K.p.c. wynikające z potrzeby praktyki lub orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Obowiązujące unormowanie międzynarodowego postępowania cywilnego pochodzi z okresu uchwalenia Kodeksu postępowania cywilnego i od tego czasu nie było poddawane poważniejszym zmianom. Chociaż unormowanie to - zważywszy na czas, w którym zostało przyjęte - zasługiwało na wysoką ocenę i stanowiło rzadki w skali europejskiej przykład kompletnej regulacji w jednym akcie prawnym zagadnień składających się na międzynarodowe prawo postępowania cywilnego, to nie odpowiada ono już jednak potrzebom współczesnego transgranicznego obrotu prawnego. Konieczność zmiany tego unormowania była dostrzegana w doktrynie od dłuższego czasu. Po przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europej­skiej potrzeba nowej regulacji międzynarodowego prawa postępo­wania cywilnego stała się jeszcze bardziej odczuwalna. Z jednej strony chodzi o harmonizację prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi w prawie wspólnotowym, składającymi się na tzw. europejskie prawo procesowe cywilne, a z drugiej strony o stworzenie takich unormowań w Kodeksie postępowania cywilnego, które we właściwy sposób uzupełnią - tam, gdzie jest to konieczne - przepisy prawa europejskiego.