Nowe uregulowania kosztów sądowych w sprawach cywilnych

Projekt zakłada, iż postępowanie cywilne zostanie dzięki niemu usprawnione, gdyż zmiany w głównej mierze dotyczyć będą czynności sądowych w sprawach cywilnych odnoszących się do ustalania wysokości i pobierania od stron opłat sądowych, pobierania zaliczek na wydatki, zwalniania od kosztów sądowych, egzekucji należności Skarbu Państwa z tego tytułu. W praktyce sądy i sędziowie mają zostać odciążeni od niektórych czynności dotyczących kosztów sądowych poprzez powierzenie ich referendarzom sądowym.

Do tej pory brak jest szczegółowych wytycznych w zakresie udzielania zwolnień od kosztów sądowych, projekt zawiera szczegółowe uregulowanie kwestii uzyskiwania zwolnień od kosztów sądowych.

Obecnie część regulacji dotycząca kosztów sądowych w sprawach cywilnych znajduje się w kodeksie postępowania cywilnego. Projekt ma na celu ujednolicenie tych zagadnień i umieszczenie ich w jednym akcie prawnym (co spowoduje także dość duże zmiany samego kodeksu postępowania cywilnego).

Nowa ustawa to pierwszy etap całościowej regulacji kwestii związanych z ponoszeniem kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego (zwłaszcza wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego) przez strony postępowania cywilnego. Kolejny etap powinien dotyczyć pomocy prawnej udzielanej z urzędu stronom, które same - ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną - nie mogą ponieść tych kosztów.

Jakie cele ma realizować nowa ustawa o kosztach sądowych?

Projektodawca dąży do obniżenia wysokości kosztów ponoszonych przez strony w związku z prowadzeniem postępowania cywilnego (obniżenie opłaty stosunkowej z 8 % do 5 % w sprawach o roszczenia pieniężne oraz wprowadzenie w szerokim zakresie opłat stałych), usprawnienie postępowania, uproszczenie ponoszenia kosztów sądowych przez strony (np.