Projekt nowelizacji ustawy Prawo bankowe, czyli likwidacja bankowego tytułu egzekucyjnego

Zgodnie z Kodeksem Postępowania Cywilnego podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, czyli tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności. KPC przewiduje, że tytułem egzekucyjnym mogą być m.in. prawomocny wyrok sądu, ugoda zawarta przed sądem lub akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji. Specyfika bankowego tytułu egzekucyjnego, uregulowanego w art. 96-98 Prawa bankowego, polega na tym, że może być wydany tylko na podstawie ksiąg banków lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych. Dlatego wystawienie owego tytułu nie stanowi dla banku poważnego problemu.

Do czego bank może wykorzystać bankowe tytuły egzekucyjne i dlaczego są one tak wygodne dla banków?

Bankowe tytuły egzekucyjne, po nadaniu klauzuli wykonalności przez sąd, mogą być podstawą egzekucji prowadzonej według przepisów KPC. W postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu sąd bada jedynie czy dłużnik poddał się wcześniej egzekucji (od czego zazwyczaj bank uzależnia podpisanie umowy o prowadzenie rachunku bankowego) oraz czy roszczenie wynika bezpośrednio z czynności bankowej (np. udzielonego przez bank kredytu) lub z zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej z tej czynności (np. poręczenia cudzego kredytu). Wniosek banku o nadanie klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje nie później niż w terminie 3 dni od dnia jego złożenia. Regulacje te znacząco ułatwiają bankom dochodzenie swoich wierzytelności, w porównaniu z sytuacją, gdyby takich tytułów egzekucyjnych nie mogły wystawiać. Jedyną możliwością obrony dłużnika jest wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego i żądanie w drodze procesu pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Dlatego możliwość obrony dłużnika przed takim trybem egzekucji została w sposób istotny utrudniona, co jest z kolei korzystne dla wierzyciela, czyli banku.