Projekt o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych

Kompensata państwowa nie ma - co do swej istoty - zastępować restytucji i odszkodowania ze strony sprawcy przestępstwa. Przede wszystkim bowiem to on powinien zadośćuczynić za szkody i cierpienia zadane ofierze. Ingerencja państwa powinna nastąpić jedynie wówczas, gdy osoba pokrzywdzona przestępstwem nie może otrzymać jakichkolwiek środków od sprawcy, ani z żadnego innego źródła (ubezpieczenie, pomoc socjalna itp.). W Polsce dotychczas nie istniał system państwowej pomocy przysługującej ofiarom przestępstw. Takiej roli nie pełni również fundusz pomocy postpenitencjarnej. Pomoc taka świadczona była zupełnie wyjątkowo. Aktualnie ofiary przestępstw mają zatem do dyspozycji w zasadzie tylko to, co jest dostępne dla wszystkich osób potrzebujących pomocy. Chodzi o pomoc społeczną, której zaplecze finansowe jest jednak bardzo skromne, jak też o różnego rodzaju ubezpieczenia, z których wszakże korzystać mogą osoby zamożniejsze.

Jakie zmiany wprowadziłaby projektowana ustawa?

Przede wszystkim należy podkreślić, iż uchwalenie tej ustawy i jej szybkie wprowadzenie w życie jest konieczne z uwagi na przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, w której dąży się do ujednolicenia zasad państwowej kompensacji przysługującej ofiarom przestępstw we wszystkich krajach członkowskich. Przepisy projektu ustawy uwzględniają nie tylko postanowienia dyrektywy dotyczącej kompensaty, ale również przepisy, które nie zostały w niej ostatecznie zawarte, choć z pewnością stanowić będą wytyczne dla państw członkowskich przy implementacji dyrektywy. Dotyczy to przepisów określających warunki uzyskania kompensaty, jej subsydiarność, zakres, czy termin składania wniosków o jej przyznanie.