Reforma organizacji i postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego

Skąd wzięła się potrzeba nowelizacji?

Projektowana ustawa jest następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 stycznia 2006 r. (sygn. akt SK 40/04, Dz. U. Nr 21, poz. 164), w którym za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej został uznany art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 1 września 2006 r.

Zakwestionowana regulacja dotyczyła postępowania przed Komisją Prawa Autorskiego w przedmiocie zatwierdzania przedstawianych przez organizacje zbiorowego zarządzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań. Stawki wynagrodzeń określone w zatwierdzonych tabelach mają istotne znaczenie tak dla przyszłych, jak i aktualnych umów dotyczących obrotu prawami autorskimi. Głównym zarzutem Trybunału był brak możliwości uczestniczenia w tym postępowaniu w charakterze strony użytkowników praw autorskich lub pokrewnych (podmiotów korzystających z przedmiotów tych praw). Ich udział nie był bowiem zagwarantowany prawnie, lecz zależał on od uznania organizacji zrzeszającej użytkowników przez organ administracyjny za stronę lub podmiot na prawach strony. Stroną w postępowaniu o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń była więc jedynie organizacja zbiorowego zarządzania, która złożyła wniosek o zatwierdzenie tabel.

W praktyce Komisji Prawa Autorskiego, ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, jako organu odwoławczego oraz sądów administracyjnych organizacje zrzeszające użytkowników były dopuszczane do postępowań na prawach strony. Nie gwarantowało to jednak możliwości uczestnictwa użytkowników w procesie tworzenia tabel, co nie dawało im równej pozycji jako uczestnikom postępowań.