Urlop macierzyński i wychowawczy a obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego

Proponowana nowelizacja ma służyć realizacji zasady praworządności wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którą obywatel ma prawo oczekiwać, iż nie poniesie szkody na skutek stosowania się do obowiązujących organy państwowe przepisów prawnych.

Tymczasem wskutek niejasnych - w szczególności dla organów państwowych - przepisów prawa, tj. art. 9 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez okres blisko 8 lat obywatele, jak i organy państwowe - Zakłady Ubezpieczeń Społecznych i Sądy wydawały sprzeczne ze sobą decyzje i orzeczenia. Okres obowiązywania niejasnych przepisów rozpoczął się od dnia 01.01.1991 r. tj. dnia wejścia w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zaś zakończył się w dniu 08.06.2006 r., tj. dnia opublikowania w Biuletynie Sądu Najwyższego uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 23.05.2006 r. III UZP 2/2006, która to uchwała rozstrzygała jednoznacznie wątpliwe zagadnienie. Zagadnienie to polegało na zasadniczym pytaniu: Czy korzystanie z urlopów macierzyńskiego i wychowawczego w okresie pozostawania w stosunku pracy powoduje powstanie obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu jednoczesnego prowadzenia w tych okresach działalności pozarolniczej?

Jakie zmiany przewidziano?

Projektowana nowelizacja zawiera zmiany w zakresie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym, pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, w przypadku zbiegu tego tytułu z innym tytułem ubezpieczenia. Dotychczas osoby pobierające zasiłek macierzyński (zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego) i przebywające na urlopie wychowawczym podlegali z tytułu pobierania tych świadczeń ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, finansowanym z budżetu państwa pod warunkiem, że nie wykonują w tym czasie innego zajęcia stanowiącego tytuł do ubezpieczeń społecznych oraz nie mają prawa do emerytury i renty.