Nowa służebność przesyłu

Skąd potrzeba zmian?

Zagadnienie służebności przesyłu już od wielu lat budziło kontrowersje i powodowało dyskusje w doktrynie prawa.

Jak dotąd przepisy prawne regulowały zagadnienie bardzo ogólnie. Chodzi o przepis art. 49 Kodeksu cywilnego, stanowiący, że urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Wobec wątpliwości w zakresie stosowanie w/w przepisu treść przepisu była przedmiotem interpretacji Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 1991 r. (W 4/91). TK uznał, że urządzenia wymienione w tym przepisie z chwilą ich połączenia z przedsiębiorstwem nie tylko przestają być częścią składową nieruchomości na której są posadowione, lecz stają się przedmiotem własności osoby, która jest właścicielem przedsiębiorstwa przesyłowego. Jako podstawę prawną przejścia własności TK wskazał art. 191 kc. Pogląd ten był tak akceptowany jak i krytykowany. Ostatecznie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lutego 2003 r. (II CK 40/02 - niepublikowane) uznał, że przepis art. 49 kc przesądza tylko o tym, że urządzenia w nim wymienione oraz inne podobne urządzenia nie należą do części składowych gruntu z chwilą, gdy weszły w skład przedsiębiorstwa przesyłowego. Natomiast nie rozstrzyga to o kwestii sposobu uzyskania przez prowadzącego przedsiębiorstwo tytułu prawnego do tych urządzeń. Nowe podejście do zagadnienia własności urządzeń służących do przesyłu wody, pary etc. zostało potwierdzone w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r.