Szersza legalizacja samowoli budowlanych

Nowelizacja ta stanowi realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt P 37/06). Zmiana ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z zaleceniami Trybunału Konstytucyjnego, umożliwia ubieganie się o legalizację samowoli budowlanej w przypadku braku planu miejscowego, po przedstawieniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy bez względu na termin jej uzyskania. 

Do dnia 29 grudnia 2007 r. (ogłoszenie sentencji wyroku) warunkiem zalegalizowania samowoli budowlanej dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, było dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego. Natomiast na terenie, na którym plan miejscowy obowiązuje, warunkiem legalizacji samowoli było uzyskanie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami tego planu, przy czym nie przewidziano obostrzeń co do daty takiego zaświadczenia.

Dotychczas bowiem samowola budowlana, zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, mogła zostać zalegalizowana pod warunkiem zgodności albo z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo, jak wskazał Trybunał, z „generalnym" porządkiem planistycznym ukształtowanym przepisami szczególnymi, sam termin uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nie może mieć znaczenia, gdyż nie kształtuje praw ani obowiązków zainteresowanych podmiotów. Zróżnicowanie sytuacji poszczególnych podmiotów zależnie od tego, czy na danym terenie obowiązuje czy też nie obowiązuje plan miejscowy, a także uzależnienie możliwości legalizacji samowoli budowlanej, na terenie nieobjętym planem miejscowym, od daty uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy było, jak wskazywał Trybunał, nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi. 

Szeroko pisaliśmy o tej nowelizacji już na etapie projektów: Łatwiej o legalizację samowoli budowlanej. Projekt ustawy nie uległ później zmianom.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 8 października 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. 2008 r., Nr 206, poz. 1287);
• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.)